بازیابی اطلاعات سرور ها با انواع هارد .

بازیابی اطلاعات سرور

بازیابی اطلاعات سرور یکی از تخصصی‌ترین خدمات حوزه بازیابی اطلاعات است؛ زیرا اطلاعات سرورها معمولاً روی یک هارد ذخیره نمی‌شوند و ممکن است در قالب RAID، Storage Pool، Volume، LUN یا سایر ساختارهای ذخیره‌سازی روی چندین هارد، SSD یا NVMe توزیع شده باشند.

خرابی یک یا چند هارد، RAID Controller، Storage Controller، Backplane، Firmware، سیستم‌عامل یا فایل سیستم می‌تواند باعث از دسترس خارج شدن اطلاعات سرور شود. در برخی موارد نیز تمام هاردها از نظر فیزیکی سالم هستند اما به دلیل خرابی Configuration، تغییر ترتیب دیسک‌ها، آسیب Metadata یا خرابی کنترلر، اطلاعات قابل دسترسی نیستند.

رسانه افزار، مرکز تخصصی بازیابی اطلاعات در ایران با بیش از 30 سال سابقه درخشان، خدمات تخصصی بازیابی اطلاعات سرورها، تحلیل ساختارهای RAID و بازیابی اطلاعات انواع هاردهای مورد استفاده در Server و Storage را ارائه می‌دهد.

بازیابی اطلاعات سرور با انواع هاردهای آن

سرورها بسته به نوع کاربرد، نسل سخت‌افزار و کنترلر مورد استفاده، می‌توانند از هاردهای مختلفی مانند SATA، SAS، NL-SAS، Enterprise HDD، SSD و NVMe استفاده کنند.

نوع هارد تنها یکی از عوامل مؤثر در فرآیند بازیابی است. ساختار RAID، مدل Controller، نحوه توزیع اطلاعات، فایل سیستم، سیستم‌عامل و وضعیت فیزیکی رسانه نیز باید هم‌زمان بررسی شوند.

به همین دلیل، ریکاوری اطلاعات سرور صرفاً به تعمیر یا تعویض یک هارد محدود نمی‌شود و در بسیاری از موارد نیاز به بازسازی ساختار کامل ذخیره‌سازی دارد.

بازیابی اطلاعات سرور با هارد SATA

هاردهای SATA در بسیاری از سرورها، سیستم‌های ذخیره‌سازی و تجهیزات NAS مورد استفاده قرار می‌گیرند. این هاردها ممکن است به صورت تکی یا در قالب RAID مورد استفاده قرار گرفته باشند.

خرابی هد، موتور، بدسکتور، Firmware، برد الکترونیکی یا مشکلات ارتباطی می‌تواند باعث عدم دسترسی به اطلاعات هارد SATA شود.

اگر هارد SATA بخشی از یک RAID سرور باشد، پیش از هرگونه تعمیر یا جایگزینی باید وضعیت کل آرایه بررسی شود؛ زیرا اطلاعات ممکن است میان چندین هارد توزیع شده باشد.

بازیابی اطلاعات سرور با هارد SAS

هاردهای SAS از رسانه‌های متداول در سرورها و Storageهای سازمانی هستند و به دلیل عملکرد و قابلیت اطمینان مناسب، در بسیاری از محیط‌های حرفه‌ای استفاده می‌شوند.

خرابی هارد SAS ممکن است به دلیل مشکلات مکانیکی، بدسکتور، Firmware، PCB، مدارهای الکترونیکی یا اختلال در ارتباط SAS ایجاد شود.

در سرورهایی که هاردهای SAS در قالب RAID مورد استفاده قرار گرفته‌اند، بازیابی اطلاعات علاوه بر بررسی فیزیکی هر دیسک، نیازمند تحلیل ساختار RAID و نحوه توزیع اطلاعات نیز خواهد بود.

بازیابی اطلاعات سرور با هارد NL-SAS

NL-SAS ترکیبی از رابط SAS و ساختار ذخیره‌سازی هاردهای دیسکی است و در برخی سرورها و Storageهای سازمانی برای دستیابی به ظرفیت بالا مورد استفاده قرار می‌گیرد.

خرابی یک یا چند NL-SAS می‌تواند باعث Degraded شدن RAID یا در شرایط شدیدتر باعث از دسترس خارج شدن Volume شود.

در این شرایط، وضعیت تمام دیسک‌ها باید بررسی شود و پیش از Rebuild یا جایگزینی دیسک، ساختار واقعی RAID و شرایط هر رسانه مشخص شود.

بازیابی اطلاعات سرور با Enterprise HDD

Enterprise HDDها برای استفاده در محیط‌های کاری و سازمانی طراحی شده‌اند و ممکن است در Server، Storage، NAS و سایر تجهیزات حرفه‌ای مورد استفاده قرار گیرند.

خرابی‌های مکانیکی، بدسکتور، Firmware، هد، موتور یا مشکلات الکترونیکی می‌توانند باعث عدم دسترسی به اطلاعات شوند.

در صورتی که Enterprise HDD بخشی از یک RAID باشد، وضعیت آن باید در ارتباط با سایر دیسک‌های آرایه بررسی شود.

بازیابی اطلاعات سرور با SSD

SSDها در سرورهای جدید برای افزایش سرعت دسترسی به اطلاعات و اجرای Database، ماشین‌های مجازی و نرم‌افزارهای سازمانی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

خرابی SSD ممکن است ناشی از Controller، NAND Flash، Firmware، برد الکترونیکی، قطعات تغذیه یا سایر مشکلات داخلی باشد.

در صورت استفاده از SSD در RAID، علاوه بر وضعیت خود SSD باید ساختار RAID و Metadata نیز بررسی شود. در برخی موارد ممکن است SSD از نظر الکتریکی شناسایی شود اما اطلاعات منطقی آن قابل دسترسی نباشد.

بازیابی اطلاعات سرور با NVMe

NVMe یکی از فناوری‌های سریع ذخیره‌سازی است که در سرورهای جدید و زیرساخت‌های پردازشی و ذخیره‌سازی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

خرابی Controller، Firmware، NAND، برد یا مشکلات الکتریکی می‌تواند باعث از دسترس خارج شدن NVMe شود.

اگر چند NVMe در قالب RAID یا Storage Pool استفاده شده باشند، بازیابی اطلاعات نیازمند تحلیل هم‌زمان وضعیت رسانه‌ها و ساختار منطقی ذخیره‌سازی خواهد بود.

بازیابی اطلاعات RAID در سرورها

بخش قابل توجهی از سرورها از RAID برای افزایش کارایی، ظرفیت و تحمل خرابی استفاده می‌کنند. بنابراین خرابی RAID یکی از مهم‌ترین دلایل از دسترس خارج شدن اطلاعات سرور است.

رسانه افزار امکان بررسی و بازیابی ساختارهای مختلف RAID از جمله RAID 0، RAID 1، RAID 5، RAID 6، RAID 10، RAID 01، RAID 1E، RAID 50، RAID 60 و برخی ساختارهای ترکیبی و اختصاصی را دارد.

در فرآیند ریکاوری RAID سرور، پارامترهایی مانند RAID Level، Disk Order، Stripe Size، Block Size، Parity Distribution، Parity Rotation، Offset و Metadata مورد بررسی قرار می‌گیرند.

بازیابی اطلاعات سرورهای دارای RAID Controller

در بسیاری از سرورها، مدیریت RAID توسط یک RAID Controller سخت‌افزاری انجام می‌شود. Controller وظیفه مدیریت دیسک‌ها، ایجاد Logical Drive، محاسبه Parity و ارائه Volume به سیستم‌عامل را بر عهده دارد.

خرابی RAID Controller، Firmware، Cache، حافظه، مدار تغذیه یا Configuration می‌تواند باعث شود Logical Drive از دسترس خارج شود؛ حتی در شرایطی که هاردهای سرور کاملاً سالم باشند.

در این شرایط، تعویض Controller بدون بررسی ساختار قبلی RAID همیشه راهکار مناسبی نیست. ابتدا باید مشخص شود آرایه چگونه ایجاد شده و اطلاعات Configuration آن در چه وضعیتی قرار دارد.

بازیابی اطلاعات سرور پس از خرابی RAID Controller

خرابی Controller ممکن است با علائمی مانند شناسایی نشدن Logical Drive، نمایش وضعیت نامناسب RAID، Degraded شدن آرایه یا عدم Boot شدن سیستم همراه باشد.

در چنین شرایطی، تغییر تنظیمات Controller، ایجاد مجدد Array یا Initialize کردن Logical Drive می‌تواند وضعیت اطلاعات را پیچیده‌تر کند.

برای بازیابی، ابتدا وضعیت دیسک‌ها و ساختار موجود روی آنها بررسی شده و سپس پارامترهای RAID و ساختار منطقی Volume بازسازی می‌شود.

بازیابی اطلاعات سرور پس از خرابی چند هارد

خرابی هم‌زمان چند هارد در سرور، به‌خصوص در RAIDهایی مانند RAID 5 و RAID 6، یکی از سناریوهای مهم بازیابی اطلاعات است.

در چنین شرایطی، میزان آسیب هر هارد، ترتیب دیسک‌ها، وضعیت Parity و زمان وقوع خرابی اهمیت زیادی دارد.

حتی اگر چند هارد دچار مشکل شده باشند، امکان بازیابی باید پس از بررسی دقیق وضعیت رسانه‌ها و ساختار RAID ارزیابی شود. میزان موفقیت به وضعیت واقعی دیسک‌ها و میزان آسیب واردشده به داده‌ها بستگی دارد.

بازیابی اطلاعات سرور بعد از Rebuild ناموفق

Rebuild برای بازسازی اطلاعات یک دیسک خراب روی دیسک جایگزین انجام می‌شود، اما اجرای اشتباه آن می‌تواند خطرناک باشد.

اگر دیسک اشتباه انتخاب شود، ترتیب هاردها تغییر کند یا Rebuild روی آرایه‌ای که بیش از ظرفیت تحمل آن آسیب دیده انجام شود، ممکن است اطلاعات معتبر روی دیسک‌ها بازنویسی شوند.

در صورت Rebuild ناموفق، ادامه عملیات بدون بررسی تخصصی می‌تواند احتمال بازیابی اطلاعات سرور را کاهش دهد.

بازیابی اطلاعات سرور بعد از حذف یا تغییر RAID Configuration

گاهی هاردهای سرور از نظر فیزیکی سالم هستند اما به دلیل حذف، تغییر یا Reset شدن Configuration، آرایه قبلی توسط Controller شناسایی نمی‌شود.

در چنین شرایطی، بازسازی RAID باید بر اساس اطلاعات موجود روی دیسک‌ها و بررسی پارامترهای ساختاری انجام شود.

پارامترهایی مانند Disk Order، Stripe Size، Block Size، Parity، Offset و Metadata می‌توانند در بازسازی ساختار قبلی نقش داشته باشند.

بازیابی اطلاعات سرور بعد از Format یا Initialize

Format، Initialize یا ایجاد مجدد Logical Drive می‌تواند بخشی از اطلاعات ساختاری Volume یا RAID را تغییر دهد.

همچنین نصب مجدد سیستم‌عامل یا ایجاد Partition جدید روی سرور آسیب‌دیده ممکن است اطلاعات قبلی را تحت تأثیر قرار دهد.

در چنین شرایطی، پیش از هرگونه عملیات جدید باید میزان تغییرات و وضعیت داده‌های قبلی بررسی شود.

بازیابی اطلاعات سرورهای HP، Dell و Lenovo

سرورهای برندهای مختلف ممکن است از معماری‌های متفاوت، RAID Controllerهای مختلف و انواع رسانه‌های ذخیره‌سازی استفاده کنند.

به همین دلیل، در بازیابی اطلاعات سرور HP، Dell، Lenovo و سایر برندها، تنها مدل سرور تعیین‌کننده روش بازیابی نیست؛ بلکه باید نوع Controller، مدل هاردها، ساختار RAID، سیستم‌عامل و معماری Storage نیز بررسی شود.

در سرورهای سازمانی، ممکن است چندین لایه ذخیره‌سازی به صورت هم‌زمان وجود داشته باشد و اطلاعات نهایی روی Volume یا فایل سیستمی قرار گرفته باشد که روی یک RAID یا Storage Pool ایجاد شده است.

بازیابی اطلاعات سرورهای Windows و Linux

سرورها می‌توانند از سیستم‌عامل‌هایی مانند Windows Server و Linux استفاده کنند. خرابی سیستم‌عامل همیشه به معنی از بین رفتن اطلاعات نیست و در بسیاری از موارد اطلاعات همچنان روی رسانه‌های ذخیره‌سازی وجود دارند.

خرابی فایل سیستم، Partition، Boot Structure یا Configuration می‌تواند باعث عدم دسترسی به داده‌ها شود.

در این شرایط باید ابتدا مشخص شود مشکل مربوط به رسانه، RAID، Volume یا لایه فایل سیستم است و سپس متناسب با آن فرآیند بازیابی انجام شود.

بازیابی اطلاعات سرورهای مجازی

بسیاری از سرورهای امروزی از Virtualization برای اجرای چندین سیستم و سرویس روی یک زیرساخت استفاده می‌کنند.

در محیط‌هایی مانند VMware، Hyper-V و Citrix، اطلاعات ماشین‌های مجازی ممکن است در Virtual Diskهایی مانند VMDK، VHD یا سایر ساختارهای ذخیره‌سازی قرار گرفته باشند.

در نتیجه، بازیابی اطلاعات چنین سرورهایی ممکن است شامل چندین لایه باشد؛ از هارد و RAID گرفته تا Storage، Volume، فایل سیستم و Virtual Disk.

در این شرایط، بازسازی صحیح لایه‌های پایین‌تر اهمیت زیادی دارد؛ زیرا آسیب در هر یک از این لایه‌ها می‌تواند دسترسی به ماشین مجازی و فایل‌های آن را مختل کند.

بازیابی اطلاعات Database Server

Database Serverها از حساس‌ترین سرورها از نظر اهمیت اطلاعات هستند. اطلاعات Database ممکن است روی RAID، Storage یا مجموعه‌ای از SSD و NVMe ذخیره شده باشد.

خرابی رسانه، RAID، فایل سیستم یا Storage می‌تواند باعث عدم دسترسی به Database شود.

در بازیابی Database Server، علاوه بر بازگرداندن داده‌ها، ساختار فایل‌های Database و میزان صحت اطلاعات استخراج‌شده نیز باید بررسی شود.

بازیابی اطلاعات سرورهای دارای Storage Pool و LUN

در برخی زیرساخت‌های سازمانی، اطلاعات مستقیماً روی یک هارد یا Logical Drive ساده ذخیره نمی‌شوند و ساختارهایی مانند Storage Pool، Volume و LUN در میان هستند.

در این شرایط، خرابی Controller یا Configuration می‌تواند باعث شود چندین Volume یا LUN به صورت هم‌زمان از دسترس خارج شوند.

بازیابی چنین ساختارهایی نیازمند شناسایی رابطه میان دیسک‌ها، RAID Group، Pool، Volume و LUN و بازسازی صحیح این ساختارها است.

دلایل خرابی و از دسترس خارج شدن اطلاعات سرور

خرابی اطلاعات سرور می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد؛ از جمله:

خرابی یک یا چند هارد سرور

خرابی SSD یا NVMe

بدسکتور گسترده

خرابی هد یا موتور HDD

خرابی Firmware

خرابی PCB و قطعات الکترونیکی

خرابی RAID Controller

خرابی Storage Controller

نوسان یا قطع برق

افزایش دمای سرور

خرابی Backplane

مشکل کابل‌های SAS یا SATA

تغییر اشتباه ترتیب هاردها

Rebuild ناموفق

حذف یا تغییر RAID Configuration

خرابی Metadata

خرابی Partition یا فایل سیستم

Format یا Initialize شدن Volume

خطاهای انسانی

در بسیاری از موارد، از دست رفتن دسترسی به اطلاعات نتیجه ترکیبی از چند عامل سخت‌افزاری و منطقی است.

فرآیند تخصصی بازیابی اطلاعات سرور در رسانه افزار

فرآیند بازیابی اطلاعات سرور در رسانه افزار با بررسی اولیه تجهیزات آغاز می‌شود. در این مرحله Server، هاردها، SSDها، NVMeها، RAID Controller، Storage Controller و سایر اجزای مرتبط بررسی می‌شوند.

سپس وضعیت هر رسانه به صورت جداگانه ارزیابی می‌شود تا مشخص شود کدام دیسک‌ها از نظر فیزیکی سالم هستند و کدام رسانه‌ها نیاز به بررسی تخصصی دارند.

در صورت نیاز، از رسانه‌ها Image یا Clone تهیه می‌شود تا ادامه تحلیل روی نسخه‌های کاری انجام شود و ریسک تغییر اطلاعات اصلی کاهش یابد.

پس از آن، ساختار RAID و پارامترهایی مانند Disk Order، Stripe Size، Block Size، Parity، Offset و Metadata تحلیل می‌شوند.

در مرحله بعد، ساختار منطقی بازسازی شده و Volume، Partition، فایل سیستم، Storage Pool، LUN و در صورت وجود Virtual Disk مورد بررسی قرار می‌گیرند.

در نهایت، اطلاعات استخراج‌شده بررسی می‌شوند تا میزان صحت و کامل بودن داده‌ها مشخص شود.

نتیجه بازیابی اطلاعات سرور به وضعیت واقعی رسانه‌ها، میزان آسیب فیزیکی و منطقی، وضعیت RAID و میزان تغییرات انجام‌شده پس از خرابی بستگی دارد.

چرا بازیابی اطلاعات سرور به تخصص نیاز دارد؟

بازیابی اطلاعات سرور با بازیابی یک هارد معمولی تفاوت زیادی دارد. در یک سرور ممکن است اطلاعات میان چندین هارد توزیع شده باشد و این هاردها نیز در قالب RAID، Storage Pool یا Volumeهای مختلف سازمان‌دهی شده باشند.

یک خطای کوچک در ترتیب دیسک‌ها، انتخاب پارامترهای RAID یا عملیات Rebuild می‌تواند باعث ایجاد ساختار اشتباه و دسترسی به داده‌های ناقص یا غیرقابل استفاده شود.

همچنین در سرورهای مجازی و Storageهای سازمانی، ممکن است اطلاعات در چندین لایه ذخیره‌سازی قرار داشته باشند. بنابراین بازیابی موفق نیازمند شناخت ساختار فیزیکی و منطقی سیستم به صورت هم‌زمان است.

توصیه‌های مهم هنگام خرابی سرور

اگر اطلاعات سرور از دسترس خارج شده است، پیش از انجام هرگونه عملیات روی هاردها و RAID، وضعیت سیستم را بررسی کنید.

از Rebuild کردن RAID بدون اطمینان از شرایط دیسک‌ها خودداری کنید.

ترتیب هاردهای سرور را تغییر ندهید.

هاردها را بدون ثبت موقعیت اولیه جابه‌جا نکنید.

RAID را مجدداً Initialize نکنید.

Logical Drive یا Volume آسیب‌دیده را Format نکنید.

سیستم‌عامل را مجدداً نصب نکنید.

هارد خراب را بدون بررسی تخصصی با هارد دیگری جایگزین نکنید.

از نرم‌افزارهای ناشناخته برای بازیابی مستقیم روی دیسک‌های اصلی استفاده نکنید.

در صورت اهمیت اطلاعات، بهترین اقدام این است که پیش از هرگونه تغییر، Server و رسانه‌های ذخیره‌سازی توسط متخصص بازیابی اطلاعات بررسی شوند.

رسانه افزار؛ مرکز تخصصی بازیابی اطلاعات سرور در ایران

رسانه افزار با بیش از 30 سال سابقه درخشان در حوزه بازیابی اطلاعات، خدمات تخصصی بازیابی اطلاعات سرورها و تجهیزات ذخیره‌سازی را ارائه می‌دهد.

این خدمات شامل بازیابی اطلاعات سرورهای مجهز به هاردهای SATA، SAS، NL-SAS، Enterprise HDD، SSD و NVMe و همچنین بررسی ساختارهای RAID 0، RAID 1، RAID 5، RAID 6، RAID 10، RAID 01، RAID 1E، RAID 50، RAID 60 و سایر ساختارهای ترکیبی و اختصاصی است.

همچنین بررسی و بازیابی اطلاعات سرورهای دارای RAID Controller، Storage Controller، Storage Pool، Volume، LUN و Virtual Disk و بررسی محیط‌های Windows Server، Linux، VMware، Hyper-V و Citrix در چارچوب فرآیند تخصصی بازیابی اطلاعات انجام می‌شود.

تخصص رسانه افزار تنها به بازیابی یک هارد محدود نیست؛ بلکه هدف، تحلیل ساختار کامل سرور، شناسایی وضعیت رسانه‌ها، بازسازی صحیح RAID و ساختار ذخیره‌سازی و استخراج اطلاعات سالم و قابل استفاده است.

اگر Server شما دچار خرابی شده، RAID از دسترس خارج شده، چند هارد سرور خراب شده یا اطلاعات Storage و Volume قابل دسترسی نیست، پیش از انجام Rebuild، Format، Initialize یا تغییر Configuration، وضعیت تجهیزات را به صورت تخصصی بررسی کنید تا از وارد شدن آسیب بیشتر به اطلاعات جلوگیری شود.