بازیابی اطلاعات از NAS و RAID یکی از تخصصی‌ترین خدمات حوزه بازیابی اطلاعات است؛ زیرا اطلاعات در این تجهیزات معمولاً به‌صورت مستقیم روی یک هارد ذخیره نمی‌شوند و ساختار ذخیره‌سازی آن‌ها به پیکربندی RAID، سیستم فایل، کنترلر، متادیتا، ترتیب دیسک‌ها و تنظیمات اختصاصی سازنده وابسته است. در صورت خرابی هارد، حذف یا آسیب پارتیشن، خرابی کنترلر، بازسازی اشتباه RAID، فرمت شدن NAS، آسیب سیستم فایل یا از دست رفتن دسترسی به اطلاعات، هرگونه اقدام غیرتخصصی می‌تواند وضعیت آرایه را پیچیده‌تر کرده و احتمال بازیابی کامل اطلاعات را کاهش دهد.
شرکت رسانه افزار به‌عنوان مرکز تخصصی بازیابی اطلاعات، خدمات بازیابی اطلاعات NAS و انواع RAID را با هدف بازگرداندن ساختار صحیح آرایه و استخراج اطلاعات از دیسک‌های آسیب‌دیده ارائه می‌کند. در فرآیند بازیابی، وضعیت تک‌تک هاردها، ساختار RAID، پارامترهای آرایه، متادیتا، سیستم فایل و میزان آسیب‌دیدگی بررسی می‌شود تا مناسب‌ترین روش برای دسترسی مجدد به اطلاعات انتخاب شود.
بازیابی اطلاعات NAS و RAID
NAS یا Network Attached Storage یکی از پرکاربردترین راهکارهای ذخیره‌سازی اطلاعات در شرکت‌ها، سازمان‌ها، سرورها و محیط‌های کاری است. بسیاری از NAS ها برای افزایش ظرفیت، سرعت یا تحمل خرابی از فناوری RAID استفاده می‌کنند. به همین دلیل، خرابی یک یا چند دیسک در NAS همیشه به معنای از بین رفتن قطعی اطلاعات نیست؛ اما نحوه برخورد با خرابی اهمیت بسیار زیادی دارد.
در بسیاری از موارد، اطلاعات حتی پس از خرابی چند دیسک یا از دسترس خارج شدن NAS همچنان روی دیسک‌ها وجود دارد و با تحلیل صحیح ساختار RAID می‌توان آن‌ها را بازیابی کرد. مشکل اصلی این است که ساختار منطقی اطلاعات ممکن است در اثر خرابی سخت‌افزاری، آسیب متادیتا، تغییر تنظیمات RAID یا اقدامات نادرست کاربر دچار اختلال شده باشد.
متخصصان رسانه افزار ابتدا شرایط موجود را بررسی می‌کنند و بدون تغییر غیرضروری در دیسک‌های اصلی، وضعیت آرایه و داده‌ها را تحلیل می‌کنند. هدف این فرآیند، جلوگیری از آسیب بیشتر و دستیابی به حداکثر میزان اطلاعات قابل بازیابی است.
## چه زمانی به بازیابی اطلاعات NAS نیاز داریم؟
از دسترس خارج شدن NAS می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد. خرابی هارد دیسک یکی از رایج‌ترین دلایل است، اما تنها عامل از دست رفتن اطلاعات محسوب نمی‌شود. خرابی چند دیسک، خطای RAID، خرابی کنترلر، آسیب سیستم فایل، قطع برق، نوسان برق، خرابی Firmware، حذف Volume، فرمت شدن، تغییر اشتباه تنظیمات RAID و حتی بازسازی اشتباه آرایه می‌توانند باعث عدم دسترسی به اطلاعات شوند.
در برخی شرایط NAS روشن می‌شود اما اطلاعات نمایش داده نمی‌شوند. در برخی موارد نیز دستگاه از کاربر درخواست Initialize یا Rebuild می‌کند. انجام این عملیات بدون بررسی تخصصی می‌تواند متادیتای موجود را تغییر دهد و روند بازیابی اطلاعات را دشوارتر کند.
اگر اطلاعات موجود روی NAS اهمیت بالایی دارد، توصیه می‌شود پیش از هرگونه Initialize، Rebuild، Format، تغییر RAID یا نصب مجدد سیستم‌عامل NAS، وضعیت دستگاه توسط متخصص بازیابی اطلاعات بررسی شود.
بازیابی انواع RAID در NAS
ساختار RAID در NAS ها بسته به مدل دستگاه، تعداد هاردها، نوع سیستم ذخیره‌سازی و تنظیمات کاربر متفاوت است. رسانه افزار امکان بررسی و بازیابی آرایه‌های RAID مختلف را فراهم می‌کند و فرآیند بازیابی بر اساس ساختار واقعی داده‌ها انجام می‌شود.
بازیابی RAID 0 در NAS
RAID 0 با تقسیم داده‌ها میان چند دیسک، عملکرد و ظرفیت قابل استفاده را افزایش می‌دهد؛ اما تحمل خرابی ندارد. به همین دلیل، خرابی یک دیسک می‌تواند دسترسی به کل آرایه را مختل کند.
با وجود این، در شرایطی که دیسک‌ها دچار آسیب شدید نشده باشند، بررسی دقیق ترتیب دیسک‌ها، اندازه Stripe، Offset، ساختار پارتیشن و سایر پارامترهای RAID می‌تواند امکان بازیابی بخشی یا تمام اطلاعات را فراهم کند.
در بازیابی RAID 0، تشخیص صحیح ترتیب دیسک‌ها و پارامترهای آرایه اهمیت بسیار زیادی دارد؛ زیرا قرار گرفتن دیسک‌ها در ترتیب اشتباه می‌تواند باعث ایجاد ساختار نادرست و غیرقابل استفاده برای فایل‌ها شود.
### بازیابی RAID 1 در NAS
RAID 1 اطلاعات را به‌صورت Mirror روی دیسک‌ها نگهداری می‌کند. این ساختار در مقایسه با RAID 0 تحمل خرابی بیشتری دارد و در صورت خرابی یکی از دیسک‌ها معمولاً امکان دسترسی به اطلاعات از دیسک سالم وجود دارد.
با این حال، اگر هر دو دیسک دچار خرابی شده باشند، سیستم فایل آسیب دیده باشد یا عملیات Rebuild به شکل نادرست انجام شده باشد، بازیابی تخصصی RAID 1 مورد نیاز خواهد بود.
### بازیابی RAID 5 در NAS
RAID 5 یکی از متداول‌ترین ساختارهای مورد استفاده در NAS های سازمانی و تجاری است. در این
