رسانه افزار معتبرترین مرکز تخصصی خدمات بازیابی اطلاعات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری در ایران و خاورمیانه با متخصصینی با 30 سال تجربه در خدمات گسترده دیتا ریکاوری به ده‌ها هزار مشتری
تماس با مابازیابی اطلاعات RAID یکی از تخصصی‌ترین خدمات حوزه بازیابی اطلاعات است. در سیستم‌های RAID، اطلاعات بر اساس معماری آرایه روی چندین هارد دیسک، SSD یا NVMe توزیع می‌شوند و بسته به سطح RAID ممکن است به صورت Striping، Mirroring یا همراه با Parity ذخیره شوند. به همین دلیل، خرابی یک یا چند دیسک، RAID Controller، Storage Controller، Firmware، برد الکترونیکی یا Configuration می‌تواند باعث از دسترس خارج شدن اطلاعات شود.
رسانه افزار، مرکز تخصصی بازیابی اطلاعات در ایران با بیش از 30 سال سابقه درخشان، خدمات تخصصی تحلیل و بازیابی اطلاعات از انواع ساختارهای RAID، سرورها، استوریج‌ها، NAS، SAN و DAS را ارائه می‌دهد.
در ریکاوری RAID، تنها سالم بودن هاردها کافی نیست. ممکن است دیسک‌ها از نظر فیزیکی سالم باشند اما به دلیل خرابی کنترلر، از بین رفتن Configuration، تغییر ترتیب دیسک‌ها، آسیب Metadata یا خرابی فایل سیستم، اطلاعات قابل دسترسی نباشند. به همین دلیل، بازیابی اطلاعات RAID نیازمند بررسی هم‌زمان ساختار فیزیکی و منطقی آرایه است.
تخصص رسانه افزار در بازیابی اطلاعات RAID
بازیابی اطلاعات RAID نیازمند شناخت دقیق معماری آرایه، نحوه توزیع داده‌ها و Parity، ترتیب دیسک‌ها و پارامترهای ساختاری است. رسانه افزار با بیش از 30 سال تجربه تخصصی در زمینه بازیابی اطلاعات، سناریوهای مختلف خرابی RAIDهای نرم‌افزاری و سخت‌افزاری را بررسی می‌کند.
فهرست مطالب این متن :
در فرآیند بازیابی، پارامترهایی مانند RAID Level، Disk Order، Stripe Size، Block Size، Parity Distribution، Parity Rotation، Offset و Metadata مورد تحلیل قرار می‌گیرند.
این بررسی می‌تواند برای آرایه‌هایی که روی هاردهای SATA، SAS، NL-SAS، Enterprise HDD، SSD و NVMe ایجاد شده‌اند انجام شود.
انواع ساختارهای RAID قابل بررسی
ساختار RAID تعیین می‌کند اطلاعات چگونه میان دیسک‌ها توزیع شده و آرایه در برابر خرابی دیسک‌ها چه میزان تحمل داشته باشد. هر سطح RAID معماری متفاوتی دارد و به همین دلیل روش بازیابی اطلاعات نیز برای هر سطح متفاوت است.
بازیابی اطلاعات RAID 0
RAID 0 اطلاعات را با روش Striping میان چند دیسک توزیع می‌کند و معمولاً برای افزایش سرعت و استفاده از ظرفیت ترکیبی دیسک‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.
در RAID 0 افزونگی یا Parity وجود ندارد؛ بنابراین خرابی یک دیسک می‌تواند باعث از دسترس خارج شدن بخش‌هایی از اطلاعات و در نتیجه عدم دسترسی به کل Volume شود.
بازیابی اطلاعات RAID 0 نیازمند شناسایی تعداد دیسک‌ها، ترتیب صحیح آنها، Stripe Size، Block Size، Offset و نحوه توزیع داده‌ها است.
بازیابی اطلاعات RAID 1
RAID 1 بر اساس Mirroring عمل می‌کند و اطلاعات به صورت مشابه روی دو یا چند دیسک ذخیره می‌شوند. در بسیاری از شرایط، خرابی یک دیسک باعث از بین رفتن اطلاعات نمی‌شود و نسخه Mirror همچنان قابل استفاده است.
با این حال، خرابی هم‌زمان دیسک‌ها، Rebuild اشتباه، خرابی Controller، آسیب فایل سیستم یا مشکلات Firmware می‌تواند دسترسی به اطلاعات را مختل کند.
بازیابی اطلاعات RAID 2
RAID 2 یکی از ساختارهای قدیمی RAID است که اطلاعات را در سطح Bit توزیع کرده و از روش‌های تصحیح خطا استفاده می‌کند. این ساختار در تجهیزات مدرن کاربرد بسیار محدودی دارد.
در صورت وجود RAID 2، معماری دقیق آرایه و نحوه توزیع داده و اطلاعات تصحیح خطا باید مورد تحلیل قرار گیرد.
بازیابی اطلاعات RAID 3
RAID 3 اطلاعات را در سطح Byte میان دیسک‌ها توزیع کرده و معمولاً از یک دیسک اختصاصی برای Parity استفاده می‌کند.
خرابی دیسک، آسیب Parity یا خرابی Controller می‌تواند باعث اختلال در دسترسی به اطلاعات شود. بازیابی RAID 3 نیازمند بازسازی ساختار توزیع داده و Parity است.
بازیابی اطلاعات RAID 4
RAID 4 از Block-Level Striping استفاده می‌کند و Parity را روی یک دیسک اختصاصی نگهداری می‌کند.
در صورت خرابی دیسک یا آسیب به ساختار RAID، ترتیب دیسک‌ها، Blockها، Parity و ساختار منطقی Volume باید بررسی شود.
بازیابی اطلاعات RAID 5
RAID 5 یکی از پرکاربردترین ساختارهای RAID در سرورها و تجهیزات ذخیره‌سازی است. اطلاعات در سطح Block میان دیسک‌ها توزیع شده و Parity نیز به صورت توزیع‌شده روی دیسک‌ها قرار می‌گیرد.
RAID 5 در شرایط استاندارد امکان تحمل خرابی یک دیسک را دارد. با این حال، خرابی دیسک دوم، Rebuild ناموفق، خرابی Controller، تغییر Configuration یا آسیب چند رسانه ذخیره‌سازی می‌تواند باعث از دسترس خارج شدن اطلاعات شود.
در بازیابی RAID 5، پارامترهایی مانند Disk Order، Stripe Size، Block Size، Parity Rotation، Parity Distribution و Offset مورد بررسی قرار می‌گیرند.
بازیابی اطلاعات RAID 6
RAID 6 از ساختاری مشابه RAID 5 استفاده می‌کند اما دارای دو مجموعه Parity است و در شرایط استاندارد امکان تحمل خرابی هم‌زمان دو دیسک را دارد.
خرابی بیش از دو دیسک، Rebuild ناقص، خرابی Controller یا آسیب Firmware می‌تواند بازیابی اطلاعات را پیچیده کند.
بازیابی RAID 6 به دلیل ساختار دوگانه Parity نیازمند تحلیل دقیق نحوه توزیع اطلاعات و بازسازی صحیح آرایه است.
بازیابی اطلاعات RAID 10
RAID 10 یا RAID 1+0 ترکیبی از Mirroring و Striping است و معمولاً در سرورها، Database Serverها و سیستم‌های ذخیره‌سازی با عملکرد بالا استفاده می‌شود.
در بازیابی RAID 10 باید زوج‌های Mirror، ترتیب دیسک‌ها، Stripe Size و ساختار Volume مشخص شود.
میزان بازیابی در RAID 10 به محل خرابی دیسک‌ها و وضعیت هر یک از مجموعه‌های Mirror بستگی دارد.
بازیابی اطلاعات RAID 01
RAID 01 یا RAID 0+1 نیز ترکیبی از Striping و Mirroring است اما معماری آن با RAID 10 یکسان نیست.
به همین دلیل، در زمان بازیابی ابتدا باید ساختار واقعی آرایه مشخص شود تا روش مناسب برای بازسازی اطلاعات انتخاب شود.
بازیابی اطلاعات RAID 1E
RAID 1E ترکیبی از Mirroring و Striping است و در برخی کنترلرها و تجهیزات ذخیره‌سازی مورد استفاده قرار گرفته است.
در بازیابی RAID 1E، نحوه توزیع Mirror، Striping، ترتیب دیسک‌ها و Metadata باید مورد تحلیل قرار گیرد.
بازیابی اطلاعات RAID 50
RAID 50 یا RAID 5+0 از ترکیب چند گروه RAID 5 و Striping میان گروه‌ها ایجاد می‌شود.
این ساختار نسبت به RAID 5 پیچیده‌تر است؛ زیرا ابتدا باید ساختار هر گروه RAID 5 شناسایی و سپس ارتباط میان گروه‌ها بازسازی شود.
خرابی چند دیسک در یک گروه می‌تواند تأثیر متفاوتی با خرابی دیسک‌ها در گروه‌های دیگر داشته باشد و به همین دلیل تحلیل کل آرایه ضروری است.
بازیابی اطلاعات RAID 60
RAID 60 یا RAID 6+0 از چند گروه RAID 6 تشکیل شده و در سطح بالاتر اطلاعات میان گروه‌ها توزیع می‌شوند.
در بازیابی RAID 60 باید ساختار هر گروه RAID 6، ترتیب دیسک‌ها، Stripe Size، Block Size، Parity، Metadata و ارتباط میان گروه‌ها مشخص شود.
به دلیل چندلایه بودن معماری RAID 60، بازیابی آن نیازمند تحلیل تخصصی ساختار آرایه است.
بازیابی اطلاعات RAID 5E و RAID 5EE
RAID 5E و RAID 5EE ساختارهای توسعه‌یافته مبتنی بر RAID 5 هستند که نحوه استفاده و توزیع Spare در آنها با RAID 5 معمولی تفاوت دارد.
در بازیابی این ساختارها، علاوه بر Data و Parity، نحوه قرارگیری و توزیع Spare نیز باید شناسایی شود.
بازیابی اطلاعات RAID 51
RAID 51 یا RAID 5+1 ترکیبی از RAID 5 و Mirroring است و ساختار آن نسبت به RAID 5 معمولی پیچیده‌تر است.
در ریکاوری RAID 51 ابتدا ساختار RAID 5 و سپس لایه Mirroring مورد تحلیل قرار می‌گیرد.
بازیابی RAIDهای ترکیبی و اختصاصی
برخی تجهیزات Storage و RAID Controller از ساختارهای اختصاصی برای توزیع Data، Parity، Spare و Metadata استفاده می‌کنند.
در چنین مواردی، دانستن نام RAID به تنهایی کافی نیست و ساختار واقعی آرایه باید از روی اطلاعات موجود روی دیسک‌ها، Metadata و Controller شناسایی شود.
بازیابی RAID سخت‌افزاری
در RAID سخت‌افزاری، مدیریت آرایه توسط RAID Controller انجام می‌شود. کنترلر وظیفه مدیریت دیسک‌ها، توزیع اطلاعات، محاسبه Parity و ارائه Logical Volume به سیستم‌عامل را بر عهده دارد.
خرابی RAID Controller، Cache، Firmware، حافظه Controller، برد الکترونیکی یا Configuration می‌تواند باعث عدم دسترسی به اطلاعات شود.
در این شرایط، تعویض ساده Controller همیشه راهکار مناسبی نیست؛ زیرا Configuration و پارامترهای اصلی RAID باید پیش از بازسازی شناسایی شوند.
بازیابی RAID نرم‌افزاری
در RAID نرم‌افزاری، ساختار آرایه توسط سیستم‌عامل یا نرم‌افزار مدیریت Storage ایجاد و کنترل می‌شود.
خرابی سیستم‌عامل، تغییر Configuration، حذف Partition، آسیب Metadata، خرابی فایل سیستم یا نصب مجدد سیستم‌عامل می‌تواند باعث از دسترس خارج شدن اطلاعات شود.
در چنین شرایطی، ساختار RAID و Metadata باید پیش از هرگونه عملیات بازیابی مورد تحلیل قرار گیرند.
بازیابی اطلاعات RAID Controller
RAID Controller یکی از اجزای اصلی بسیاری از سیستم‌های RAID سخت‌افزاری است. خرابی Controller می‌تواند باعث شود دیسک‌ها از نظر فیزیکی سالم باشند اما Storage یا Server نتواند Volume را شناسایی کند.
خرابی Firmware، Cache، حافظه، مدار تغذیه، قطعات الکترونیکی و برد Controller از جمله مشکلات رایج کنترلر هستند.
در فرآیند بازیابی، علاوه بر بررسی Controller، اطلاعات موجود روی دیسک‌ها و ساختار آرایه نیز باید تحلیل شود.
بازیابی اطلاعات Storage Controller
در Storageهای سازمانی، Controller ممکن است وظیفه مدیریت چندین RAID Group، Storage Pool، Volume و LUN را بر عهده داشته باشد.
خرابی Storage Controller یا Configuration می‌تواند باعث از دسترس خارج شدن چندین Volume و LUN شود.
بازیابی اطلاعات در چنین شرایطی نیازمند بازسازی ارتباط میان دیسک‌ها و لایه‌های مختلف Storage است.
بازیابی اطلاعات استوریج
بازیابی اطلاعات استوریج یکی از تخصصی‌ترین بخش‌های بازیابی اطلاعات سازمانی است.
Storageها ممکن است شامل تعداد زیادی HDD، SSD یا NVMe و چندین RAID Group باشند. در ساختارهای پیچیده، RAID Groupها می‌توانند در Storage Pool قرار گرفته و سپس Volume و LUN ایجاد شده باشد.
خرابی Controller، Firmware، Backplane، Power Supply، دیسک‌ها، RAID Group، Storage Pool یا LUN می‌تواند باعث عدم دسترسی به اطلاعات شود.
در ریکاوری استوریج، ساختار فیزیکی و منطقی دستگاه باید به صورت هم‌زمان تحلیل شود.
بازیابی اطلاعات سرور
سرورها معمولاً اطلاعات مهم سازمانی، Databaseها، فایل‌های کاری، نرم‌افزارهای کاربردی و ماشین‌های مجازی را ذخیره می‌کنند.
خرابی RAID، هارد، SSD، NVMe، RAID Controller یا Storage Controller می‌تواند باعث توقف سرویس‌ها و عدم دسترسی به اطلاعات سرور شود.
بازیابی اطلاعات سرور ممکن است شامل تحلیل ساختار RAID، دیسک‌های SAS و SATA، SSD، NVMe، فایل سیستم، Virtual Disk و ماشین‌های مجازی باشد.
در سرورهای مجهز به VMware، Hyper-V، Citrix، Windows Server یا Linux، وجود چندین لایه ذخیره‌سازی باعث می‌شود فرآیند بازیابی نیازمند تحلیل دقیق ساختار فیزیکی و منطقی باشد.
بازیابی اطلاعات NAS
NASها معمولاً از چندین دیسک و ساختار RAID برای ذخیره اطلاعات استفاده می‌کنند.
خرابی دیسک‌ها، Controller، Firmware، سیستم‌عامل داخلی NAS، Storage Pool یا Configuration می‌تواند باعث عدم دسترسی به فایل‌ها شود.
در بازیابی اطلاعات NAS، ساختار RAID، Volume، Pool، فایل سیستم و Metadata باید مورد بررسی قرار گیرد.
بازیابی اطلاعات SAN
SANها در محیط‌های سازمانی و دیتاسنترها مورد استفاده قرار می‌گیرند و معمولاً ساختارهای پیچیده‌ای شامل RAID Group، Storage Pool، Volume و LUN دارند.
خرابی Controller، دیسک، Firmware، Configuration یا ساختار منطقی می‌تواند دسترسی به اطلاعات SAN را مختل کند.
بازیابی اطلاعات SAN نیازمند تحلیل ارتباط میان لایه‌های فیزیکی و منطقی Storage است.
بازیابی اطلاعات DAS
DAS یا Direct Attached Storage نیز می‌تواند از چندین دیسک و ساختار RAID تشکیل شده باشد.
خرابی دیسک‌ها، Controller، کابل، Backplane یا Configuration می‌تواند باعث از دسترس خارج شدن اطلاعات شود.
در بازیابی DAS علاوه بر سلامت دیسک‌ها، ساختار RAID و Volume نیز باید بررسی شود.
بازیابی RAID از هاردهای SATA، SAS و NL-SAS
آرایه‌های RAID می‌توانند از هاردهای SATA، SAS، NL-SAS و Enterprise Drive تشکیل شوند.
خرابی هد، موتور، بدسکتور، Firmware، PCB، مدار الکترونیکی یا مشکلات ارتباطی می‌تواند باعث اختلال در عملکرد هارد شود.
در صورت خرابی فیزیکی دیسک RAID، انجام عملیات تعمیر یا باز کردن هارد بدون تجهیزات تخصصی می‌تواند احتمال بازیابی اطلاعات را کاهش دهد.
بازیابی RAID از SSD و NVMe
SSD و NVMe در بسیاری از سرورها و Storageهای جدید به صورت RAID مورد استفاده قرار می‌گیرند.
خرابی Controller داخلی، NAND Flash، Firmware، برد یا مشکلات الکتریکی می‌تواند باعث عدم دسترسی به اطلاعات شود.
در چنین شرایطی، علاوه بر ساختار RAID، وضعیت داخلی SSD یا NVMe نیز باید بررسی شود.
دلایل خرابی RAID
خرابی RAID می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد. مهم‌ترین عوامل عبارت‌اند از:
خرابی یک یا چند هارد دیسک
خرابی SSD یا NVMe
خرابی RAID Controller
خرابی Storage Controller
آسیب Firmware
نوسان یا قطع برق
افزایش دمای تجهیزات
خرابی Backplane
خرابی کابل‌های SAS و SATA
تغییر اشتباه ترتیب دیسک‌ها
Rebuild ناموفق
قطع شدن عملیات Rebuild
از بین رفتن RAID Configuration
خرابی Metadata
حذف Partition
فرمت شدن Volume
خطاهای انسانی در مدیریت Storage
در بسیاری از موارد، خرابی RAID نتیجه یک مشکل واحد نیست و مجموعه‌ای از عوامل سخت‌افزاری و منطقی باعث از دسترس خارج شدن اطلاعات می‌شوند.
بازیابی RAID بعد از Rebuild ناموفق
Rebuild یکی از حساس‌ترین عملیات‌ها در سیستم RAID است. در این فرآیند، اطلاعات از دیسک‌های موجود برای بازسازی اطلاعات دیسک خراب استفاده می‌شود.
اگر دیسک اشتباه انتخاب شود، ترتیب دیسک‌ها تغییر کند یا Rebuild روی آرایه‌ای که چند دیسک آسیب‌دیده دارد انجام شود، ممکن است اطلاعات معتبر بازنویسی شوند.
در صورت Rebuild ناموفق، ادامه عملیات بدون بررسی تخصصی می‌تواند احتمال بازیابی اطلاعات را کاهش دهد.
بازیابی RAID بعد از حذف Configuration
حذف یا تغییر RAID Configuration یکی از سناریوهای رایج از دست رفتن دسترسی به اطلاعات است.
ممکن است تمام دیسک‌ها از نظر فیزیکی سالم باشند اما Controller نتواند ساختار قبلی Volume را شناسایی کند.
برای بازسازی ساختار باید پارامترهایی مانند RAID Level، Disk Order، Stripe Size، Block Size، Parity Rotation، Offset و Metadata بررسی شوند.
بازیابی RAID پس از Format یا Initialize
Format، Initialize یا ایجاد مجدد Volume روی یک آرایه آسیب‌دیده می‌تواند بخشی از اطلاعات ساختاری را تغییر یا بازنویسی کند.
در چنین شرایطی، پیش از هرگونه عملیات جدید باید میزان تغییرات ایجادشده و وضعیت Metadata و داده‌های قبلی بررسی شود.
فرآیند بازیابی اطلاعات RAID در رسانه افزار
فرآیند بازیابی اطلاعات RAID در رسانه افزار با بررسی اولیه تجهیزات و تعیین شرایط خرابی آغاز می‌شود.
در این مرحله وضعیت هاردها، SSDها، NVMeها، RAID Controller، Storage Controller، بردها و سایر اجزای سیستم بررسی می‌شود.
در صورت نیاز، از رسانه‌های ذخیره‌سازی Image یا Clone تهیه می‌شود تا عملیات تحلیل و بازیابی تا حد امکان روی نسخه‌های کاری انجام شود و ریسک تغییر اطلاعات اصلی کاهش پیدا کند.
پس از تهیه نسخه‌های لازم، ساختار RAID شامل Level، Disk Order، Stripe Size، Block Size، Parity، Offset و سایر پارامترهای مورد نیاز تحلیل می‌شود.
در ادامه، ساختار منطقی آرایه بازسازی شده و Volume، Partition، فایل سیستم و در صورت وجود Storage Pool و LUN مورد بررسی قرار می‌گیرند.
در مرحله نهایی، اطلاعات استخراج‌شده بررسی می‌شوند تا میزان صحت و کامل بودن داده‌ها مشخص شود.
میزان موفقیت بازیابی به وضعیت واقعی دیسک‌ها، میزان آسیب فیزیکی و منطقی، شرایط RAID و میزان تغییراتی که پس از خرابی روی آرایه انجام شده است بستگی دارد.
چرا بازیابی اطلاعات RAID یک کار تخصصی است؟
در RAID ممکن است اطلاعات یک فایل میان چندین دیسک توزیع شده باشد و کوچک‌ترین خطا در تشخیص ترتیب دیسک‌ها یا پارامترهای آرایه باعث تولید داده‌های نادرست شود.
در RAIDهای پیچیده همچنین ممکن است چندین لایه ذخیره‌سازی به صورت هم‌زمان وجود داشته باشد. برای مثال، یک ماشین مجازی ممکن است در یک Virtual Disk قرار داشته باشد که خود این Virtual Disk روی یک Volume و Storage Pool ایجاد شده باشد و این ساختار نیز توسط چندین RAID Group پشتیبانی شود.
به همین دلیل، بازیابی اطلاعات RAID نیازمند دانش تخصصی، تجهیزات مناسب، تجربه عملی و توانایی تحلیل هم‌زمان لایه‌های فیزیکی و منطقی اطلاعات است.
قبل از بازیابی RAID چه کاری انجام دهیم؟
اگر RAID از دسترس خارج شده است، پیش از انجام هرگونه عملیات روی آرایه، وضعیت آن را بررسی کنید.
از انجام Rebuild بدون اطمینان از وضعیت دیسک‌ها خودداری کنید.
ترتیب هاردها را تغییر ندهید.
دیسک‌ها را بدون ثبت موقعیت اولیه جابه‌جا نکنید.
RAID را مجدداً Initialize نکنید.
روی Volume آسیب‌دیده Format انجام ندهید.
از نصب مجدد سیستم‌عامل روی آرایه آسیب‌دیده خودداری کنید.
نرم‌افزارهای ناشناخته بازیابی اطلاعات را بدون بررسی روی آرایه اجرا نکنید.
اگر اطلاعات اهمیت بالایی دارد، بهتر است پیش از هرگونه تغییر، تجهیزات و دیسک‌ها توسط متخصص بازیابی اطلاعات بررسی شوند.
بازیابی اطلاعات RAID با رسانه افزار
رسانه افزار، مرکز تخصصی بازیابی اطلاعات در ایران با بیش از 30 سال سابقه درخشان، خدمات تخصصی تحلیل و بازیابی اطلاعات از انواع ساختارهای RAID را ارائه می‌دهد.
این خدمات شامل بازیابی اطلاعات RAID 0، RAID 1، RAID 5، RAID 6، RAID 10، RAID 01، RAID 1E، RAID 50، RAID 60، RAID 5E، RAID 5EE، RAID 51 و سایر ساختارهای ترکیبی و اختصاصی RAID است.
همچنین بازیابی اطلاعات سرور، بازیابی اطلاعات استوریج، بازیابی اطلاعات NAS، SAN و DAS، تحلیل RAID Controller و Storage Controller و بررسی هاردهای SATA، SAS، NL-SAS، SSD و NVMe در چارچوب فرآیند تخصصی بازیابی اطلاعات قابل انجام و بررسی است.
هدف در بازیابی RAID تنها دسترسی مجدد به دیسک‌ها نیست؛ بلکه بازسازی صحیح ساختار آرایه، بازیابی Volume، حفظ ارتباط میان داده‌ها و استخراج اطلاعات سالم و قابل استفاده است.
در صورت از دسترس خارج شدن RAID، Storage یا Server، پیش از انجام Rebuild، Format، Initialize یا تغییر Configuration، شرایط تجهیزات و دیسک‌ها را بررسی کنید تا از وارد شدن آسیب بیشتر به اطلاعات جلوگیری شود.
