رسانه افزار معتبرترین مرکز تخصصی خدمات بازیابی اطلاعات سختافزاری و نرمافزاری در ایران و خاورمیانه با متخصصینی با 30 سال تجربه در خدمات گسترده دیتا ریکاوری به دهها هزار مشتری
تماس با مااطلاعات دیجیتال امروزی روی دستگاهها و رسانههای مختلفی ذخیره میشوند؛ از هارددیسک و SSD گرفته تا فلش مموری، کارت حافظه، موبایل، سرور، RAID، NAS و Storageهای سازمانی.
هرکدام از این رسانهها ساختار متفاوتی دارند و خرابی آنها نیز به شکل متفاوتی اتفاق میافتد. به همین دلیل، روش بازیابی اطلاعات از یک هارد معمولی با بازیابی اطلاعات از یک RAID چنددیسکی، NAS یا حافظه موبایل یکسان نیست.
در رسانه افزار، انواع رسانهها و سامانههای ذخیرهسازی از نظر ساختار، نوع خرابی و امکان بازیابی بررسی میشوند.
هارددیسک یکی از رایجترین رسانههای ذخیرهسازی است و در کامپیوتر، لپتاپ، سرور، NAS، DVR و بسیاری از تجهیزات دیگر استفاده میشود.
هاردهای اکسترنال نیز ممکن است از طریق USB، FireWire، Thunderbolt یا رابطهای دیگر به کامپیوتر متصل شوند.
SSDها نسبت به هارددیسک ساختار متفاوتی دارند و اطلاعات را روی حافظه فلش NAND ذخیره میکنند.
در SSD، علاوه بر تراشههای حافظه، کنترلر، Firmware و ساختار مدیریت دادهها نیز در دسترسی به اطلاعات نقش دارند.
فلش مموریها در ظاهر ساده هستند، اما ساختار داخلی آنها میتواند بسیار متفاوت باشد.
در بعضی موارد مشکل فقط از کانکتور USB است و در موارد دیگر باید کنترلر یا تراشه حافظه بررسی شود.
کارتهای حافظه در دوربین، موبایل، پهپاد، دستگاههای صنعتی و تجهیزات تصویربرداری کاربرد زیادی دارند.
در گوشیها و تبلتهای جدید، حافظه معمولاً مستقیماً روی برد دستگاه قرار دارد و مانند یک هارد معمولی قابل جدا کردن نیست.
بسته به نوع دستگاه و خرابی، بازیابی ممکن است به روشهای نرمافزاری یا روشهای تخصصی سختافزاری مانند ISP، JTAG، Chip-Off یا NAND Reading نیاز داشته باشد.
عکس و فیلم ممکن است روی کارت حافظه یا حافظه داخلی دستگاه ذخیره شده باشند.
در بازیابی فیلم، گاهی فقط پیدا کردن فایل کافی نیست و قطعهقطعه شدن اطلاعات و ساختار فایل ویدئویی نیز باید بررسی شود.
RAID مجموعهای از چند دیسک است که برای افزایش سرعت، ایجاد افزونگی یا هر دو مورد استفاده میشود.
همچنین ممکن است با ساختارهای زیر روبهرو شویم:
در بازیابی RAID، فقط سالم بودن دیسکها کافی نیست. ترتیب دیسکها، نوع RAID، اندازه Stripe، Parity، Metadata و وضعیت بازسازی آرایه نیز اهمیت دارد.
NAS یک دستگاه ذخیرهسازی متصل به شبکه است که معمولاً از یک یا چند هارد یا SSD تشکیل شده است.
یک NAS ممکن است از RAID، JBOD، ZFS، Btrfs یا ساختارهای دیگر استفاده کند.
بنابراین برای بازیابی NAS باید هم دیسکهای فیزیکی و هم ساختار ذخیرهسازی داخل دستگاه بررسی شود.
در شرکتها و مراکز داده، اطلاعات ممکن است روی سیستمهای ذخیرهسازی بسیار بزرگ و چنددیسکی قرار داشته باشند.
در چنین پروژههایی، پیش از هرگونه Rebuild یا تغییر در آرایه، ساختار ذخیرهسازی باید بهدقت بررسی شود.
ZFS را نباید صرفاً یک نوع RAID دانست. ZFS یک فناوری ذخیرهسازی و فایلسیستم است که میتواند از ساختارهایی مانند Mirror و RAIDZ استفاده کند.
ZFS ممکن است در پلتفرمهایی مانند TrueNAS، Proxmox و Linux مورد استفاده قرار گیرد.
برای مثال:
TrueNAS → OpenZFS → RAIDZ2
یا:
Proxmox → ZFS → RAIDZ3
بنابراین در پرونده بازیابی باید پلتفرم، فناوری ذخیرهسازی و ساختار ZFS بهصورت جداگانه مشخص شوند.
همه ساختارهای ذخیرهسازی RAID نیستند. سیستمعاملها نیز میتوانند لایههای مختلفی برای مدیریت دیسک ایجاد کنند.
این ساختارها ممکن است روی HDD یا SSD قرار داشته باشند و خودشان نیز میتوانند بخشی از یک ساختار چندلایه باشند.
گاهی اطلاعات موردنظر روی یک هارد فیزیکی نیست، بلکه داخل یک دیسک مجازی قرار دارد.
خرابی Virtual Disk، Snapshot یا Datastore نیز میتواند نیازمند بازیابی تخصصی باشد.
رسانههای نوری قدیمی هنوز ممکن است حاوی اطلاعات ارزشمند باشند.
در سازمانها و مراکز داده، نوار مغناطیسی همچنان یکی از رسانههای مهم آرشیو و پشتیبانگیری است.
همچنین ممکن است اطلاعات در Tape Library و Autoloader نگهداری شوند.
بازیابی اطلاعات فقط به تجهیزات امروزی محدود نمیشود. آرشیوهای قدیمی ممکن است روی رسانههایی ذخیره شده باشند که سالهاست از چرخه استفاده روزمره خارج شدهاند.
در بسیاری از تجهیزات امروزی، اطلاعات روی تراشههایی قرار دارد که مستقیماً روی برد دستگاه نصب شدهاند.
این نوع پروندهها ممکن است به بررسی برد، تراشه، کنترلر، Firmware و ساختار داخلی حافظه نیاز داشته باشند.
امروزه بسیاری از دستگاههای غیرکامپیوتری نیز اطلاعات ذخیره میکنند.
حافظه این دستگاهها ممکن است شامل Flash، NAND، eMMC، SD، SSD یا HDD باشد.
در یک پرونده بازیابی، فقط دانستن نام دستگاه کافی نیست.
برای مثال، عبارت:
هارد ۸ ترابایت
اطلاعات زیادی درباره ساختار واقعی داده به ما نمیدهد.
ممکن است این هارد:
HDD → NTFS
باشد.
یا:
HDD → RAID 5 → NTFS
یا:
HDD → NAS → RAID → Btrfs
یا حتی:
HDD → ZFS Pool → RAIDZ2 → Dataset
به همین دلیل، در بررسی تخصصی باید سه موضوع مشخص شود:
HDD، SSD، NVMe، NAND، Tape و …
RAID، ZFS، JBOD، LVM، Storage Spaces و …
NTFS، exFAT، APFS، EXT4، XFS، Btrfs و سایر فایلسیستمها.
روش بازیابی اطلاعات از یک HDD خراب با روش بازیابی یک RAID 5 یا ZFS RAIDZ2 یکسان نیست.
در HDD ممکن است مشکل از هد، موتور، Firmware یا سطح دیسک باشد.
در SSD ممکن است Controller، NAND، Firmware یا Mapping مشکل داشته باشد.
در RAID، علاوه بر سلامت دیسکها، ساختار Array باید بازسازی شود.
در NAS و Storageهای سازمانی نیز ممکن است چندین لایه ذخیرهسازی روی یکدیگر قرار گرفته باشند.
به همین دلیل، قبل از هرگونه فرمت، Initialize، Rebuild، Repair یا تغییر در ساختار دیسک، ابتدا باید وضعیت رسانه بررسی شود.
رسانه افزار خدمات بازیابی اطلاعات را برای طیف گستردهای از رسانهها و سامانههای ذخیرهسازی ارائه میکند؛ از HDD، SSD و فلش تا RAID، NAS، سرور و Storageهای سازمانی.
در پروندههای پیچیده، ابتدا ساختار ذخیرهسازی و وضعیت رسانه بررسی میشود و سپس مناسبترین روش برای بازیابی اطلاعات تعیین خواهد شد.
اگر اطلاعات مهمی روی یک رسانه از دست رفته است، پیش از انجام هرگونه عملیات تعمیر، فرمت یا بازسازی، با کارشناس بازیابی اطلاعات مشورت کنید.
