مراحل بازیابی SAN در رسانه افزار 

مسیر مرحله‌ای بازیابی اطلاعات SAN 

بازیابی اطلاعات SAN یک فرآیند چندمرحله‌ای است که باید بر اساس معماری Storage، نوع خرابی و وضعیت اطلاعات انجام شود. در رسانه افزار، پیش از شروع عملیات اصلی، ابتدا شرایط SAN بررسی شده و سپس مناسب‌ترین مسیر بازیابی انتخاب می‌شود.

مسیر استاندارد بازیابی اطلاعات SAN می‌تواند شامل مراحل زیر باشد:

مرحله اول: دریافت اطلاعات اولیه و ارزیابی شرایط SAN

در ابتدا اطلاعاتی مانند برند و مدل SAN، تعداد Driveها، نوع HDD یا SSD، ظرفیت Storage، نوع RAID، تعداد LUNها، نوع سرویس‌های متصل و علائم خرابی دریافت می‌شود.

همچنین مشخص می‌شود پیش از مراجعه به مرکز بازیابی چه اقداماتی روی Storage انجام شده است؛ برای مثال Rebuild، Format، Initialize، تعویض Drive، تغییر Configuration یا ایجاد Volume جدید.

مرحله دوم: انتخاب روش دسترسی به Storage

پس از ارزیابی اولیه، مناسب‌ترین روش برای ادامه کار مشخص می‌شود.

بر اساس شرایط پروژه، یکی از روش‌های زیر می‌تواند انتخاب شود:

بازیابی در لابراتوار رسانه افزار

بازیابی در دیتاسنتر

بازیابی در محل مشتری

بررسی و بازیابی Remote

انتقال Driveها به لابراتوار

انتقال کامل Storage به لابراتوار

یا ترکیبی از این روش‌ها

هدف از این مرحله، انتخاب روشی است که ضمن فراهم کردن دسترسی فنی مناسب، کمترین ریسک را برای اطلاعات اصلی ایجاد کند.

مرحله سوم: شناسایی معماری SAN

در این مرحله معماری کامل Storage شناسایی می‌شود.

برند و مدل دستگاه، نوع Controller، تعداد Driveها، نوع RAID، Disk Group، Storage Pool، Volume و LUNها بررسی می‌شوند.

در صورت استفاده از Virtualization، ارتباط SAN با VMware، Hyper-V، Citrix یا سایر Hypervisorها نیز مشخص می‌شود.

مرحله چهارم: بررسی فیزیکی Driveها

تمام HDD، SSD یا NVMeهای موجود در SAN از نظر وضعیت فیزیکی و قابلیت خواندن بررسی می‌شوند.

در این مرحله مشخص می‌شود کدام Driveها سالم، ضعیف، دارای Bad Sector، دارای مشکل Firmware یا دچار خرابی سخت‌افزاری هستند.

ترتیب قرارگیری Driveها و Slot مربوط به هر رسانه نیز ثبت می‌شود تا ساختار اصلی Storage حفظ شود.

مرحله پنجم: تهیه Image یا Clone از Driveها

در صورت امکان، از Driveهای مورد نیاز Image یا Clone تهیه می‌شود.

این مرحله به‌خصوص در Storageهایی که دارای Driveهای آسیب‌دیده هستند اهمیت زیادی دارد؛ زیرا امکان تحلیل ساختار اطلاعات روی نسخه کاری را فراهم می‌کند.

در صورت وجود Bad Sector یا مشکلات خواندن، Imaging به‌صورت کنترل‌شده انجام می‌شود تا از وارد شدن فشار غیرضروری به رسانه آسیب‌دیده جلوگیری شود.

مرحله ششم: بازسازی منطقی RAID

پس از بررسی Driveها، ساختار RAID یا Disk Group مورد تحلیل قرار می‌گیرد.

پارامترهایی مانند RAID Level، Disk Order، Stripe Size، Block Size، Parity Distribution، Parity Rotation، Offset و Metadata بررسی می‌شوند.

در این مرحله هدف، شناسایی ساختار واقعی RAID است؛ نه اجرای Rebuild روی Storage اصلی.

مرحله هفتم: بازسازی Storage Pool

پس از مشخص شدن ساختار RAID، در صورت وجود Storage Pool، ساختار آن مورد بررسی قرار می‌گیرد.

ارتباط میان Driveها، RAID Groupها، Poolها و فضای اختصاص داده‌شده به Volumeها بررسی می‌شود.

در Storageهای پیچیده ممکن است چندین RAID Group در یک Pool قرار داشته باشند و Volumeهای مختلف از همان Pool ایجاد شده باشند.

مرحله هشتم: شناسایی و بازسازی Volume و LUN

در این مرحله Volumeها و LUNهای موجود در ساختار Storage شناسایی می‌شوند.

اگر LUN یا Volume حذف شده باشد، Metadata و اطلاعات باقی‌مانده برای بررسی ساختار قبلی تحلیل می‌شوند.

در صورت وجود چندین LUN، هر LUN می‌تواند به‌صورت جداگانه بررسی شود تا اطلاعات مربوط به سرویس‌های مختلف از یکدیگر تفکیک شوند.

مرحله نهم: بررسی File System یا Datastore

پس از دسترسی به ساختار Volume و LUN، لایه اطلاعاتی بالاتر بررسی می‌شود.

اگر LUN مستقیماً در اختیار یک Server بوده باشد، File System مربوط به آن تحلیل می‌شود.

اگر SAN برای VMware یا سایر Hypervisorها استفاده شده باشد، Datastore و ساختار Virtual Disk نیز مورد بررسی قرار می‌گیرند.

در این مرحله ممکن است File Systemهایی مانند NTFS، ReFS، Ext4، XFS و سایر ساختارهای مورد استفاده در محیط‌های سازمانی شناسایی شوند.

مرحله دهم: بازیابی Virtual Machine و Virtual Disk

در صورتی که SAN برای مجازی‌سازی استفاده شده باشد، پس از بازسازی LUN و Datastore، فایل‌های Virtual Machine و Virtual Disk بررسی می‌شوند.

در VMware، ساختارهایی مانند VMDK و در Hyper-V، ساختارهایی مانند VHD و VHDX می‌توانند مورد بررسی قرار گیرند.

در صورت آسیب File System داخل Virtual Disk، لایه داخلی آن نیز به‌صورت جداگانه تحلیل می‌شود.

مرحله یازدهم: بازیابی Database و اطلاعات سرویس‌ها

اگر LUNهای SAN برای Database Server یا سرویس‌های سازمانی استفاده شده باشند، پس از بازیابی Storage، فایل‌های Database و سایر اطلاعات سرویس‌ها بررسی می‌شوند.

Databaseهایی مانند SQL Server، Oracle، MySQL و سایر سامانه‌های اطلاعاتی می‌توانند در این مرحله مورد ارزیابی قرار گیرند.

در صورتی که اطلاعات Database میان چندین Volume یا LUN توزیع شده باشند، ارتباط میان بخش‌های مختلف نیز بررسی می‌شود.

مرحله دوازدهم: استخراج اطلاعات بازیابی‌شده

پس از بازسازی ساختار Storage، اطلاعات قابل دسترس استخراج می‌شوند.

فایل‌ها، پوشه‌ها، Databaseها، Virtual Machineها و سایر داده‌های مورد نیاز بر اساس ساختار اصلی اطلاعات تفکیک و منتقل می‌شوند.

در این مرحله تلاش می‌شود نام فایل‌ها، ساختار پوشه‌ها و سایر اطلاعات منطقی تا حد امکان حفظ شوند.

مرحله سیزدهم: کنترل و اعتبارسنجی اطلاعات

پس از استخراج اطلاعات، صحت داده‌های بازیابی‌شده بررسی می‌شود.

در این مرحله ساختار فایل‌ها، حجم اطلاعات، باز شدن فایل‌های مهم، وضعیت Databaseها و در صورت امکان صحت Virtual Machineها بررسی می‌شوند.

هدف این مرحله مشخص کردن میزان صحت اطلاعات بازیابی‌شده و شناسایی فایل‌هایی است که ممکن است به دلیل آسیب شدید Storage یا بازنویسی اطلاعات ناقص باشند.

مرحله چهاردهم: تحویل اطلاعات

پس از پایان فرآیند بازیابی و تأیید اطلاعات، داده‌های بازیابی‌شده روی Storage مقصد یا رسانه مورد توافق مشتری منتقل می‌شوند.

در پروژه‌های بزرگ SAN، تحویل اطلاعات می‌تواند به‌صورت مرحله‌ای و بر اساس اولویت LUNها، سرویس‌ها یا نوع اطلاعات انجام شود.

مسیر کلی بازیابی SAN

به‌صورت خلاصه، مسیر تخصصی بازیابی اطلاعات SAN در رسانه افزار را می‌توان به شکل زیر در نظر گرفت:

ارزیابی اولیه

↓

انتخاب روش بازیابی

↓

شناسایی معماری SAN

↓

بررسی Driveها

↓

Image یا Clone

↓

تحلیل و بازسازی RAID

↓

بازسازی Storage Pool

↓

بازسازی Volume و LUN

↓

بررسی File System یا Datastore

↓

بازیابی Virtual Disk و Virtual Machine

↓

بازیابی Database و اطلاعات سرویس‌ها

↓

استخراج اطلاعات

↓

اعتبارسنجی داده‌ها

↓

تحویل اطلاعات بازیابی‌شده

در تمام این مراحل، هدف اصلی حفظ ساختار موجود و جلوگیری از تغییرات غیرضروری روی Storage اصلی است.

ترتیب مراحل ممکن است با توجه به نوع SAN، برند و مدل Storage، نوع خرابی، وضعیت Driveها و ساختار اطلاعات تغییر کند. در برخی پروژه‌ها ممکن است تمام مراحل مورد نیاز نباشد و در برخی SANهای پیچیده نیز چندین بار بین لایه‌های مختلف Storage رفت‌وبرگشت تحلیلی انجام شود.

به همین دلیل، مسیر نهایی بازیابی پس از بررسی واقعی تجهیزات تعیین می‌شود و نمی‌توان برای تمام SANها یک فرآیند کاملاً یکسان در نظر گرفت.