رسانه افزار معتبرترین مرکز تخصصی خدمات بازیابی اطلاعات سختافزاری و نرمافزاری در ایران و خاورمیانه با متخصصینی با 30 سال تجربه در خدمات گسترده دیتا ریکاوری به دهها هزار مشتری
تماس با ماوقتی در تبلیغ روی یک هارد اکسترنال عباراتی مانند ضدضربه، ضدآب، ضدگردوغبار و مقاوم در برابر سقوط میبینیم، ممکن است تصور کنیم اطلاعات داخل آن تقریباً در برابر هر حادثهای ایمن است.
اما واقعیت کمی متفاوت است.
بعضی از این محصولات واقعاً برای تحمل ضربه، سقوط، آب و گردوغبار طراحی و آزمایش شدهاند. با این حال، ضدضربه بودن یک هارد اکسترنال به معنی آسیبناپذیر بودن هارددیسک داخل آن نیست.
برای درک بهتر موضوع، باید ببینیم این محصولات چگونه ساخته میشوند و سازنده دقیقاً چه چیزی را در برابر ضربه محافظت میکند.
هاردهای اکسترنال مقاوم معمولاً یک HDD یا SSD را درون محفظهای محافظ قرار میدهند.
در مدلهای مقاوم، این محفظه ممکن است شامل موارد زیر باشد:
بدنه مقاوم
لایههای لاستیکی یا ضربهگیر
سیستم تعلیق داخلی
درپوش و آببندی پورت
ساختاری برای کاهش انتقال شوک و لرزش
هدف این طراحی، کاهش شدت ضربهای است که به حافظه داخلی منتقل میشود.
بنابراین وقتی سازنده میگوید محصول در برابر سقوط مقاوم است، منظور این نیست که HDD داخل آن هیچ آسیبی از هیچ ضربهای نمیبیند؛ بلکه محصول برای تحمل سطح مشخصی از شوک یا سقوط طراحی و آزمایش شده است.
این دو عبارت در بازار گاهی به جای یکدیگر استفاده میشوند.
مقاوم به ضربه یعنی محصول برای تحمل مقدار مشخصی از ضربه، شوک یا سقوط طراحی شده است.
اما عبارت ضدضربه ممکن است این تصور را ایجاد کند که دستگاه در برابر هر ضربهای ایمن است؛ در حالی که چنین برداشتی درست نیست.
برای ارزیابی یک محصول، بهتر است به جای توجه به خود کلمه «ضدضربه»، به استاندارد، ارتفاع سقوط و شرایط آزمون توجه کنیم.
برای مثال، اگر سازنده اعلام کند محصول طبق یک آزمون مشخص، سقوط از ارتفاع معینی را تحمل کرده است، ادعا قابل ارزیابیتر خواهد بود.
اینجا یکی از مهمترین نکات وجود دارد.
در بسیاری از هاردهای اکسترنال مقاوم، شرکت سازنده لزوماً خود مکانیزم HDD را تولید نمیکند.
ممکن است ساختار محصول به این شکل باشد:
HDD یک سازنده اصلی + برد و رابط USB + محفظه و سیستم محافظتی سازنده محصول
برای مثال، در بازار هاردهای اکسترنال میتوان محصولاتی دید که داخل آنها HDDهای ساخت Seagate، Western Digital یا Toshiba قرار گرفتهاند.
بنابراین یک هارد اکسترنال مقاوم لزوماً به این معنی نیست که خود دیسک داخلی، فناوری کاملاً متفاوتی دارد.
بخش مهمی از تفاوت میتواند مربوط به نحوه محافظت از HDD باشد.
HDD برخلاف SSD، قطعات متحرک دارد.
درون هارددیسک، پلاترها با سرعت بسیار بالا میچرخند و هد خواندن و نوشتن در فاصله بسیار بسیار کمی از سطح آنها حرکت میکند.
به همین دلیل، ضربه در زمان کار میتواند خطرناک باشد.
یک ضربه شدید ممکن است باعث آسیب به:
هد
موتور
پلاتر
سیستم مکانیکی
یا اطلاعات ذخیرهشده
شود.
به همین دلیل، حتی یک هارد با بدنه بسیار مقاوم هم مصونیت در برابر ضربه ایجاد نمیکند.
فایده آن واقعی است.
اگر یک HDD معمولی از روی میز بیفتد، بخشی از انرژی ضربه میتواند مستقیماً به بدنه و مکانیزم داخلی منتقل شود.
در یک هارد مقاوم، طراحی محفظه میتواند بخشی از این انرژی را جذب یا پخش کند.
در نتیجه، احتمال آسیب ناشی از سقوط یا ضربه کمی کاهش پیدا میکند.
اما کاهش احتمال خرابی با تضمین سلامت هارد تفاوت دارد.
به زبان ساده:
هارد مقاوم، احتمال آسیب را کمی کمتر میکند؛ اما آسیبناپذیر نیست.
این دو ویژگی ارتباط مستقیمی با ضدضربه بودن ندارند.
ممکن است یک محصول در برابر ضربه مقاوم باشد، اما ضدآب نباشد.
برای سنجش مقاومت در برابر نفوذ آب و گرد و غبار، معمولاً باید به درجه IP توجه کرد.
درجه IP دو بخش دارد:
رقم اول: مقاومت در برابر ورود ذرات جامد و گردوغبار
رقم دوم: مقاومت در برابر آب
بنابراین مثلاً IP68 یک ادعای مشخص درباره مقاومت در برابر گردوغبار و آب است؛ اما به خودی خود چیزی درباره مقاومت در برابر سقوط نمیگوید.
برای مقاومت در برابر سقوط باید مشخصات مربوط به Drop Test یا آزمون سقوط را جداگانه بررسی کرد.
نه همیشه.
اگر هارد فقط برای استفاده روی میز کار و داخل خانه است، احتمالاً پرداخت هزینه زیاد برای ویژگیهایی مانند مقاومت در برابر آب و سقوط ضرورت ندارد.
اما اگر هارد مرتباً:
داخل کیف حمل میشود،
در سفر استفاده میشود،
به محیطهای کاری مختلف میرود،
یا احتمال صربه و خیس شدن آن وجود دارد،
طراحی مقاوم میتواند کمی ارزشمند باشد.
بنابراین قیمت بالاتر لزوماً فقط بابت «قاب زیباتر» نیست.
طراحی مکانیکی، ضربهگیرها، سیستم تعلیق، آببندی، درپوش پورت، آزمایشهای مقاومت و طراحی محصول نیز هزینه دارند.
برای درک بهتر تفاوت میان محفظه مقاوم و خود HDD، میتوان سه مدل HDD موبایل را در نظر گرفت:
| ویژگی | Seagate ST2000LM007 | WD20SPZX | Toshiba MQ04ABF100 |
|---|---|---|---|
| ظرفیت | ۲ ترابایت | ۲ ترابایت | ۱ ترابایت |
| فرمفاکتور | ۲.۵ اینچ / ۷ میلیمتر | ۲.۵ اینچ | ۲.۵ اینچ |
| سرعت چرخش | ۵۴۰۰ RPM | ۵۴۰۰ RPM | ۵۴۰۰ RPM |
| فناوری ضبط | SMR | SMR | SMR |
| خانواده | Rosewood | WD Blue | MQ04 |
| ارزیابی برای اطلاعات مهم | ⚠️ با احتیاط بیشتر | ⚠️ | ⚠️ |
این جدول به معنی آن نیست که میتوان نرخ خرابی این سه مدل را مستقیماً با یکدیگر مقایسه کرد.
برای مثال، نمیتوان بدون یک مجموعهداده بزرگ و کنترلشده گفت ST2000LM007 مثلاً دو یا سه برابر WD20SPZX خراب میشود.
چنین آمار عمومی و قابل مقایسهای برای این سه مدل در شرایط یکسان در دسترس نیست.
موضوع فقط برند Seagate نیست.
ST2000LM007 از خانواده Rosewood است و این خانواده در حوزه بازیابی اطلاعات، بهویژه در ارتباط با مشکلات فریمور و روشهای تخصصی بازیابی، سابقهای دارد که باعث شده برخی متخصصان ریکاوری نسبت به آن محتاط باشند.
بنابراین اگر داخل یک هارد اکسترنال گرانقیمت، ST2000LM007 پیدا کنیم، صرفاً به دلیل اینکه محصول دارای بدنه ضدضربه است، نمیتوانیم نتیجه بگیریم که HDD داخلی نیز انتخاب ایدهآلی برای آرشیو اطلاعات مهم است.
اما باید بین سابقه مشکلات شناختهشده و آمار خرابی کنترلشده تفاوت بگذاریم.
وجود سابقه مشکلات ریکاوری به معنی اثبات نرخ خرابی بالاتر در شرایط یکسان نیست.
این تفاوت برای اعتبار یک مقاله فنی بسیار مهم است.
خیر.
هر سه مدل مورد بحث در رده هاردهای مصرفی با فناوری SMR قرار میگیرند و این موضوع به خودی خود به معنی خراب بودن آنها نیست.
SMR یک روش ضبط مغناطیسی است که امکان افزایش تراکم داده روی پلاتر را فراهم میکند.
اما در بعضی کاربردها، رفتار نوشتن هاردهای SMR میتواند با هاردهای CMR متفاوت باشد؛ بهخصوص در عملیات نوشتن طولانی و بازنویسیهای سنگین.
بنابراین:
SMR یعنی یک فناوری ضبط، نه اینکه هارد الزاماً بیکیفیت یا خراب باشد.
نباید چنین نتیجه قطعیای بگیریم.
ممکن است یک متخصص بازیابی اطلاعات بر اساس تجربه کاری خود، یک مدل را به مدل دیگری ترجیح دهد؛ اما تجربه تعمیرگاه با آمار خرابی کنترلشده یکسان نیست.
بنابراین بهتر است بگوییم:
در نتیجه، هیچکدام را نباید فقط بر اساس نام برند، بهترین هارد برای آرشیو معرفی کرد.
اگر هدف اصلی مقاومت در برابر ضربه و سقوط است، SSD اکسترنال یک مزیت بنیادی دارد.
SSD قطعه متحرک ندارد.
در آن خبری از پلاتر چرخان و هد مکانیکی نیست؛ بنابراین در برابر ضربه و لرزش، ذاتاً وضعیت بهتری نسبت به HDD مکانیکی دارد.
به همین دلیل، برای حملونقل زیاد میتوان این دو را چنین مقایسه کرد:
قاب و سیستم محافظتی، احتمال آسیب را کمی کاهش میدهد؛ اما مکانیزم داخلی همچنان مکانیکی و بسیار حساس است.
به دلیل نداشتن قطعات متحرک، برای تحمل ضربه و لرزش مناسبتر است.
البته SSD هم کاملاً شکست ناپذیر نیست و خرابی الکترونیکی، آسیب به برد یا کنترلر و مشکلات دیگر همچنان ممکن است.
یکی از نکاتی که هنگام خرید هارد اکسترنال مقاوم کمتر به آن توجه میشود، هارددیسک داخلی آن است.
ممکن است یک محصول بدنهای بسیار مقاوم، به آب و ضربه داشته باشد؛ اما HDD داخلی آن یک مدل معمولی باشد.
بنابراین برای ارزیابی یک هارد اکسترنال باید دو موضوع را جدا از هم بررسی کرد:
محافظت از هارد و کیفیت خود هارد.
برند LaCie زیرمجموعه Seagate است و در نسلهای مختلف محصولات Rugged از HDDهای Seagate استفاده شده است.
در نمونههایی از مدلهای قدیمیتر LaCie Rugged، HDDهای ۲.۵ اینچی Seagate Mobile نه چندان خوشنام دیده شدهاند.
برخی از این HDDها نیز از خانوادهای هستند که در بازار با نام Rosewood شناخته میشوند که آنها هم خوشنام نیستند.
اما از این موضوع نمیتوان نتیجه گرفت که تمام مدلهای LaCie Rugged، بهخصوص مدلهای جدید، حتماً از یک HDD مشخص استفاده میکنند.
مدل، ظرفیت و نسل تولید اهمیت دارد.
داستان G-DRIVE متفاوت است.
برند G-Technology در اختیار Western Digital قرار گرفت و در نسلهای مختلف محصولات G-Technology، استفاده از HDDهای HGST و Western Digital گزارش شده است.
اما درباره G-DRIVEهای فعلی اطلاعات دقیقتری از سوی خود سازنده وجود دارد.
Western Digital در مشخصات رسمی G-DRIVE Desktop فعلی اعلام میکند که این محصولات دارای هارددیسک Ultrastar Enterprise-class با سرعت 7200RPM هستند. این موضوع در مدلهای فعلی با ظرفیتهای مختلف، از جمله 4، 6، 8، 12، 18، 22 و 24 ترابایت، در مشخصات رسمی محصول دیده میشود.
بنابراین درباره G-DRIVE جدید، برخلاف برخی نسلهای قدیمی، میتوان با استناد به مشخصات رسمی گفت که HDD داخلی از خانواده Ultrastar و در رده Enterprise است.
البته این موضوع را نباید به تمام محصولات تاریخی G-Technology یا تمام محصولاتی که صرفاً نام G-DRIVE دارند تعمیم داد.
فرض کنید دو هارد اکسترنال داریم.
هارد اول بدنهای به ظاهر مقاوم دارد، ضدآب است و سقوط را تا ارتفاع مشخصی تحمل میکند؛ اما داخل آن یک HDD معمولی قرار گرفته است.
هارد دوم بدنه سادهتری دارد، اما HDD داخلی آن مدل دیگری است.
در این شرایط، نمیتوان فقط با نگاه کردن به ظاهر محصول گفت هارد اول از نظر کلی «بهتر» است.
هارد اول ممکن است در برابر سقوط و آب عملکرد کمی بهتر داشته باشد، اما این ویژگی به معنی برتری HDD داخلی آن نیست.
بنابراین هنگام خرید هارد اکسترنال بهتر است سه موضوع را جداگانه بررسی کنیم:
مدل HDD داخلی
میزان مقاومت محفظه
قیمت محصول در برابر امکانات واقعی
در بررسی هاردهای اکسترنال، نباید از نام برند به تنهایی درباره HDD داخلی نتیجهگیری کرد.
مدل، ظرفیت و نسل تولید اهمیت زیادی دارند.
یک برند ممکن است در سالهای مختلف یا حتی در ظرفیتهای مختلف، از HDD های متفاوتی استفاده کند.
برای مثال، در نسلهای قدیمی G-Technology استفاده از HDD های HGST و در برخی مدلها WD گزارش شده است. در مقابل، مدلهای فعلی G-DRIVE Desktop که توسط Western Digital عرضه میشوند، با Ultrastar Enterprise-class معرفی شدهاند.
بنابراین عبارتهایی مانند:
«داخل تمام G-DRIVE ها هارد WD است»
یا:
«داخل G-DRIVE هیچ وقت Seagate استفاده نمیشود»
بدون مشخص کردن مدل و نسل تولید، ادعای دقیقی نیستند.
همین دقت درباره LaCie نیز ضروری است.
برخی مدلهای قابل حمل LaCie Rugged در نسلهای مختلف از HDD های Seagate استفاده کردهاند و نمونه هایی از خانواده Rosewood نیز در محصولات قابل حمل LaCie گزارش شده است؛ اما این موضوع را نباید بدون بررسی مدل و نسل تولید به تمام محصولات LaCie تعمیم داد.
هدف این مقاله تبلیغ یا تخریب یک برند خاص نیست.
هدف، بررسی فنی یک محصول است.
بنابراین هر جا اطلاعات دقیق درباره HDD داخلی یک محصول در دسترس نباشد، بهتر است به جای حدس زدن، صریحاً بگوییم:
«مدل دقیق HDD داخلی به نسخه و نسل تولید محصول بستگی دارد و برای اطمینان باید همان مدل بررسی شود.»
این شیوه هم از نظر فنی دقیقتر است و هم اعتبار بیشتری دارد.
ممکن است یک شرکت، طراحی و تولید محصول اکسترنال را انجام دهد اما HDD داخلی را از یک سازنده دیگر تهیه کند.
بنابراین وقتی روی محصول نام یک برند میبینیم، باید بدانیم این نام الزاماً به معنی سازنده HDD داخلی نیست.
برند محصول اکسترنال ≠ الزاماً سازنده HDD داخلی
به همین دلیل، در بررسی فنی هاردهای اکسترنال، بهتر است به شماره مدل HDD داخلی توجه کنیم، نه فقط نام روی قاب.
این موضوع به خصوص در بازار دست دوم و محصولاتی که چند سال از تولید آنها گذشته، اهمیت بیشتری دارد.
خیر.
این مهمترین نکته است.
هیچ هاردی را نباید جایگزین نسخه پشتیبان دانست.
حتی اگر هارد دارای بدنه مقاوم، استاندارد مقاوم به آب و سیستم مقاوم به ضربه باشد، همچنان ممکن است به همان دلایل یا دلایل زیاد دیگری خراب شود.
ممکن است:
HDD خراب شود؛
برد آسیب ببیند؛
فریمور دچار مشکل شود؛
فایلها حذف شوند؛
پارتیشن آسیب ببیند؛
یا خود هارد به هر دلیل از کار بیفتد.
بنابراین برای اطلاعات مهم، بهترین راهکار داشتن نسخه پشتیبان جداگانه است.
| برند | وضعیت HDD داخلی |
|---|---|
| ADATA | بسته به مدل/بچ؛ WD، Toshiba و… دیده شده |
| Silicon Power | بسته به مدل/بچ؛ Seagate Mobile هم دیده شده |
| LaCie Rugged HDD | بهدلیل مالکیت Seagate، Seagate HDD بسیار محتمل؛ برخی نسلها Rosewood |
| G-Technology قدیمی | عمدتاً HGST/Hitachi؛ بعضی مدلها WD |
| G-DRIVE جدید | باید مدل دقیق بررسی شود |
| LaCie Rugged SSD | SSD است و داستان کاملاً متفاوت است |
و یک نکته مهم: LaCie از بین اینها برای من از نظر انتخاب HDD مکانیکی، الزاماً جذاب نیست؛ چون ممکن است بابت قاب بسیار خوب و برند حرفهای پول زیادی بدهی، در حالی که داخلش یک Seagate Mobile معمولی باشد.
اگر منظورت از «هاردهای لسی و جی» دقیقاً مدلهایی است که الان در بازار ایران میبینی، اسم مدل و ظرفیتشان را بفرست (مثلاً LaCie Rugged 2TB USB-C یا G-DRIVE ArmorATD 2TB). آنوقت میتوانم مدل HDD داخلی همان نسل را پیدا کنم و مشخصاً بررسی کنم Rosewood هست یا نه.
هاردهای موسوم به «ضدضربه» واقعاً میتوانند مقاومتر از هاردهای اکسترنال معمولی باشند؛ اما عبارت ضد ضربه را نباید به معنی ضد خرابی یا آسیبناپذیر بودن آنها دانست.
آنچه اهمیت دارد، مشخصات واقعی محصول است:
ارتفاع سقوط، استاندارد آزمون، درجه IP، ساختار محافظتی و نوع حافظه داخلی.
از طرف دیگر، اگر داخل یک هارد اکسترنال مقاوم، یک HDD مکانیکی معمولی قرار گرفته باشد، ویژگیهای محافظتی بدنه به معنی تغییر ماهیت آن HDD نیست.
همچنین قیمت بالاتر یک محصول مقاوم لزوماً به معنی استفاده از HDD بهتر نیست. بخشی از هزینه میتواند بابت طراحی محفظه، ضربهگیر، آببندی، سیستم تعلیق، تستهای مقاومت و تجهیزات جانبی باشد.
در نهایت، اگر اطلاعات ارزشمند است، به جای اعتماد به عبارتهایی مانند «ضدضربه» یا «ضدآب»، باید روی یک اصل ساده حساب کرد:
هارد مقاوم، احتمال خرابی ناشی از حادثه را کم نمیکند؛ و تنها نسخه پشتیبان میتواند از اطلاعات در برابر خرابی هارد محافظت کند.
خیر، «ضدضربه» به معنی آسیبناپذیر بودن نیست. محصول برای تحمل سطح مشخصی از ضربه یا سقوط طراحی و آزمایش شده است.
خیر ، فقط در صورتی که درجه IP و شرایط آزمون آن چنین مقاومتی را تأیید کند. صرفاً نوشته «Waterproof» کافی نیست.
از نظر محافظت در برابر سقوط و ضربه، شاید اندکی ؛ اما این موضوع الزاماً به معنی بهتر بودن خود HDD داخلی نیست.
به طور کلی SSD، چون قطعات متحرک ندارد، برای مقاومت در برابر ضربه و لرزش مناسبتر است.
خیر. هیچ ویژگی به اصطلاخ ضدضربه، ضدآب یا ضدگردوغبار جایگزین نسخه پشتیبان نیست.
نمیتوان چنین حکم کلیای داد. در مدلهای فعلی G-DRIVE Desktop، Western Digital استفاده از HDDهای Ultrastar Enterprise-class را بصورت رسمی اعلام کرده است؛ اما برای محصولات قدیمیتر و مدلهای متفاوت باید مشخصات همان محصول بررسی شود.
خیر، نمیتوان این موضوع را به تمام نسلها و مدلها تعمیم داد. LaCie زیرمجموعه Seagate است و در برخی نسلهای Rugged از HDDهای Seagate استفاده شده، اما برای تشخیص دقیق باید مدل، ظرفیت و نسل تولید بررسی شود.
خیر. بهتر است مدل HDD داخلی، نوع حافظه، مقاومت محفظه، استانداردهای اعلامشده و قیمت محصول را در کنار هم بررسی کنید.
خیر. مقاومت در برابر سقوط احتمال آسیب را اندکی کاهش میدهد، اما هیچ تضمینی برای سالم ماندن HDD یا اطلاعات آن ایجاد نمیکند.
نتیجه ساده است:
ضدضربه بودن یک اندک مزیت واقعی است؛ اما ضدخرابی بودن نیست.
و برای اطلاعات مهم، هیچ هاردی بدون بکاپ قابل اعتماد نیست.
