مرکز تحصصی بازیابی اطلاعات

شرکت رسانه افزار

رسانه افزار معتبرترین مرکز تخصصی خدمات بازیابی اطلاعات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری در ایران و خاورمیانه با متخصصینی با 30 سال تجربه در خدمات گسترده دیتا ریکاوری به ده‌ها هزار مشتری 

تماس با ما

بازیابی اطلاعات HP MSA پس از نصب اشتباه Windows روی Data Storeهای VMware ESXi

بازیابی اطلاعات SAN HP MSA و Data Storeهای VMware در سازمان ثبت اسناد و املاک کشور

یکی از پروژه‌های مهم بازیابی اطلاعات سازمانی رسانه افزار، مربوط به یک زیرساخت SAN HP MSA و VMware ESXi در سازمان ثبت اسناد و املاک کشور بود؛ پروژه‌ای که در پی انتخاب اشتباه Logical Driveهای SAN هنگام نصب Windows، دسترسی به اطلاعات تعداد زیادی از ماشین‌های مجازی و داده‌های ۲۸ استان کشور را تحت تأثیر قرار داد.

اهمیت این پروژه تنها به حجم اطلاعات مربوط نمی‌شد. ساختار ذخیره‌سازی، وابستگی اطلاعات به VMware Data Storeها و نبود یک نسخه پشتیبان به‌روز، بازیابی اطلاعات را به یک فرآیند تخصصی و حساس تبدیل کرده بود.

زیرساخت ذخیره‌سازی؛ SAN HP MSA و VMware ESXi

در این مجموعه، یک SAN HP MSA به‌عنوان زیرساخت ذخیره‌سازی مورد استفاده قرار داشت و Logical Driveهای آن در اختیار سرورهای VMware ESXi قرار گرفته بودند.

این Logical Driveها در واقع Data Storeهای VMware بودند و هر Data Store میزبان تعداد زیادی ماشین مجازی بود. بنابراین، اطلاعات موجود روی این فضاها صرفاً چند فایل عادی نبود، بلکه بخش مهمی از سرویس‌ها و سامانه‌های سازمانی بر بستر ماشین‌های مجازی قرار داشت.

ساختار کلی محیط شامل موارد زیر بود:

  • SAN Storage از نوع HP MSA
  • VMware ESXi
  • Logical Drive و LUNهای ارائه‌شده از SAN
  • VMware Data Store
  • تعداد زیادی Virtual Machine
  • اطلاعات سامانه‌های سازمان ثبت اسناد و املاک کشور

آغاز حادثه؛ زمانی که دیسک‌های SAN در نصب Windows دیده شدند

حادثه زمانی رخ داد که یک سرور HP جدید در اختیار کاربر قرار گرفت.

در آن زمان، هارددیسک‌های داخلی سرور هنوز RAID و Logical Configuration نشده بودند و فرآیند آماده‌سازی دیسک‌های داخلی تکمیل نشده بود.

هنگام اجرای نصب Windows، Logical Driveهای مربوط به SAN HP MSA نیز در فهرست دیسک‌های قابل مشاهده در محیط نصب Windows نمایش داده شدند.

در نتیجه، کاربر یکی از Logical Driveهای SAN را به اشتباه به‌عنوان مقصد نصب سیستم‌عامل انتخاب کرد و فرآیند نصب Windows روی آن انجام شد.

پس از آن، نصب Windows مجدداً روی یک Logical Drive دیگر انجام گرفت.

نکته مهم این بود که هر دو Logical Drive انتخاب‌شده، در واقع VMware Data Store بودند و تعداد زیادی ماشین مجازی و اطلاعات سازمانی روی آنها قرار داشت.

چه اطلاعاتی تحت تأثیر قرار گرفت؟

با تحت تأثیر قرار گرفتن دو Data Store، دسترسی به بخش مهمی از اطلاعات و سرویس‌های مربوط به ۲۸ استان کشور دچار مشکل شد.

اطلاعات تحت تأثیر شامل داده‌های مرتبط با سامانه‌های سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، از جمله اطلاعات مربوط به:

  • معاملات
  • بازداشتی‌ها
  • ممنوع‌المعاملات
  • اطلاعات سامانه‌های سازمانی
  • ماشین‌های مجازی و سرویس‌های وابسته به آنها

بود.

به دلیل وابستگی این سرویس‌ها به Virtual Machineهای موجود در VMware Data Storeها، آسیب واردشده به Storage تنها به یک فایل یا یک سرور محدود نبود و می‌توانست زنجیره‌ای از سرویس‌های سازمانی را تحت تأثیر قرار دهد.

نبود Backup به‌روز؛ یکی از مهم‌ترین چالش‌های پروژه

یکی از عوامل مهم در پیچیدگی این حادثه، وضعیت نسخه‌های پشتیبان بود.

آخرین Backup موجود مربوط به پایان سال ۱۳۸۹ بود، در حالی که حادثه در اواخر سال ۱۳۹۰ اتفاق افتاد.

بنابراین، نسخه پشتیبان موجود نمی‌توانست تمام تغییرات و اطلاعات ایجادشده در فاصله زمانی میان آخرین Backup تا زمان وقوع حادثه را پوشش دهد.

در چنین شرایطی، بازیابی مستقیم اطلاعات از ساختار اصلی SAN و Data Storeها اهمیت بسیار بیشتری پیدا می‌کند و استفاده از Backup قدیمی به‌تنهایی نمی‌تواند پاسخگوی نیاز سازمان باشد.

چالش اصلی در بازیابی اطلاعات HP MSA

در این پروژه، مسئله فقط بازیابی یک هارد یا یک پارتیشن نبود.

برای بررسی صحیح وضعیت اطلاعات، باید ارتباط میان چند لایه از زیرساخت ذخیره‌سازی مشخص می‌شد:

HP MSA → LUN / Logical Drive → VMware Data Store → Virtual Machine → اطلاعات سازمانی

هرگونه اقدام اشتباه روی این زنجیره می‌توانست وضعیت اطلاعات را پیچیده‌تر کند.

به همین دلیل، در فرآیند بازیابی اطلاعات HP MSA لازم بود ابتدا ساختار Storage و وضعیت Logical Driveهای آسیب‌دیده بررسی شود و سپس آثار نصب Windows روی Data Storeها مورد تحلیل قرار گیرد.

فرآیند تخصصی بازیابی Data Storeهای VMware

در چنین سناریویی، نخستین اصل، جلوگیری از ایجاد تغییرات جدید روی فضای آسیب‌دیده است.

بررسی تخصصی شامل شناسایی Logical Driveهای مربوط به SAN، بررسی ساختار Data Storeها و تحلیل اطلاعات باقی‌مانده پس از عملیات نصب Windows بود.

در ادامه، ساختار VMware و اطلاعات مربوط به Virtual Machineها مورد بررسی قرار گرفت تا مشخص شود چه بخش‌هایی از اطلاعات همچنان قابل شناسایی و بازیابی هستند.

در بازیابی اطلاعات چنین محیطی، تشخیص صحیح ساختار اولیه Storage اهمیت زیادی دارد؛ زیرا Data Storeهای VMware را نمی‌توان مانند یک پارتیشن معمولی Windows بررسی و بازیابی کرد.

چرا نصب Windows روی LUNهای SAN می‌تواند خطرناک باشد؟

نمایش یک Logical Drive در محیط نصب Windows به این معنی نیست که آن دیسک برای نصب سیستم‌عامل مناسب است.

در یک زیرساخت سازمانی، ممکن است دیسکی که توسط Windows قابل مشاهده است، در واقع:

  • یک LUN متعلق به SAN باشد؛
  • یک VMware Data Store باشد؛
  • محل نگهداری چندین Virtual Machine باشد؛
  • یا بخشی از یک ساختار ذخیره‌سازی سازمانی باشد.

بنابراین، انتخاب یک دیسک صرفاً بر اساس ظرفیت یا نامی که Windows Installer نمایش می‌دهد، می‌تواند باعث بازنویسی ساختار اطلاعات و از دست رفتن دسترسی به داده‌ها شود.

تفاوت مهم بین دیسک داخلی سرور و LUNهای SAN

یکی از نکات کلیدی این پروژه، تفاوت میان دیسک‌های داخلی سرور و Logical Driveهای ارائه‌شده از SAN بود.

دیسک‌های داخلی سرور هنوز RAID و Logical Configuration نشده بودند و همین موضوع باعث شد فضای ذخیره‌سازی SAN نیز در زمان نصب Windows در دسترس کاربر قرار گیرد.

در چنین شرایطی، پیش از شروع نصب سیستم‌عامل باید مشخص شود کدام دیسک واقعاً متعلق به سرور است و کدام فضای ذخیره‌سازی از طریق SAN در اختیار آن قرار گرفته است.

این تفکیک در محیط‌های دارای SAN، VMware، LUN و Data Store یک مرحله حیاتی پیش از نصب یا پارتیشن‌بندی سیستم‌عامل محسوب می‌شود.

درس مهم این پروژه برای زیرساخت‌های سازمانی

این پروژه نشان می‌دهد که در محیط‌های دارای Storage و Virtualization، یک اشتباه در انتخاب دیسک می‌تواند بسیار فراتر از یک نصب اشتباه سیستم‌عامل باشد.

پیش از نصب Windows، Format، Partition یا هرگونه تغییر روی دیسک، باید ماهیت فضای ذخیره‌سازی به‌طور دقیق مشخص شود:

Local Disk یا SAN LUN؟

دیسک سیستم‌عامل یا VMware Data Store؟

فضای خالی یا محل نگهداری ماشین‌های مجازی؟

این بررسی ساده می‌تواند از بروز خسارت‌های گسترده در زیرساخت‌های ذخیره‌سازی سازمانی جلوگیری کند.

بازیابی اطلاعات HP MSA؛ پروژه‌ای فراتر از Recovery معمولی

بازیابی اطلاعات از یک SAN سازمانی، به‌ویژه زمانی که Data Storeهای VMware تحت تأثیر نصب Windows قرار گرفته‌اند، نیازمند شناخت هم‌زمان ساختار Storage و Virtualization است.

در این پروژه، بررسی اطلاعات در ارتباط با HP MSA، LUN، VMware ESXi، Data Store و Virtual Machine انجام شد تا امکان بازیابی اطلاعات آسیب‌دیده بر اساس ساختار واقعی محیط مشخص شود.

این تجربه نمونه‌ای از پروژه‌هایی است که در آنها بازیابی اطلاعات صرفاً به Recovery فایل محدود نمی‌شود و شناخت معماری ذخیره‌سازی، ساختار Virtualization و نحوه ایجاد تغییرات روی LUNها نقش تعیین‌کننده دارد.

جمع‌بندی

مطالعه موردی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، نمونه‌ای از یک سناریوی پیچیده بازیابی اطلاعات HP MSA و VMware ESXi پس از نصب Windows روی Data Storeهای SAN است.

در این حادثه، به دلیل آماده نبودن RAID و Logical Configuration دیسک‌های داخلی سرور، Logical Driveهای SAN نیز در محیط نصب Windows نمایش داده شدند. انتخاب اشتباه دو Logical Drive باعث شد Windows روی فضاهایی نصب شود که در واقع VMware Data Store و میزبان تعداد زیادی Virtual Machine بودند.

با توجه به گستردگی اطلاعات مربوط به ۲۸ استان کشور و قدیمی بودن آخرین Backup، تحلیل مستقیم ساختار SAN و Data Storeها اهمیت ویژه‌ای داشت.

این پروژه همچنین یک نکته اساسی را برای مدیران شبکه و زیرساخت یادآوری می‌کند: پیش از هرگونه نصب سیستم‌عامل یا عملیات Format روی سرور متصل به SAN، باید دیسک‌های Local، LUNهای SAN و VMware Data Storeها به‌صورت دقیق از یکدیگر تفکیک شوند.

آخرین مقالات